( 166 ) 
Physiologie. — De Heeren Place en Kamerlingh Onnes brengen 
het volgende verslag uit over de verhandeling van den Heer 
Dr. W. Koster Gzn.: „ Over eene methode ter bepaling van 
het draaipunt van het oog” . 
In de vergadering van 26 October j.1. werd ons de verhandeling 
van den Pleer Dr. W. Koster Gzn., getiteld : „Eene methode ter 
bepaling van het draaipunt van liet oog”, en aangeboden ter opne- 
ming in de werken der Akademie, ter hand gesteld met hot verzoek 
om daarop te dienen van advies. 
Wij hebben de eer omtrent die verhandeling het volgende te 
rapporteeren. 
Dr. Koster gaat uit van de stelling, dat het draaipunt des te 
verder naar achteren moet liggen, hoe grooter, bij draaiing van het 
oog, de loodrechte afstand wordt van de visierlijn tot aan een bepaald 
punt vóór het oog gelegen. 
Om de grootte van dien afstand te bepalen heeft Dr, Koster een 
toestel laten maken, dat door middel van een inbijtstuk onbeweeglijk 
aan het hoofd kan worden bevestigd en waarop zich een buisje met 
een tweetal kruisdraden als visieren bevindt. De graad van draaiing 
van dit buisje — dus van de visierlijn — kan, evenals de grootte 
der verschuiving; nauwkeurig worden afgelezen. 
De schrijver ontwikkelt de formules die aangeven: 1° den afstand 
van het te zoeken draaipunt tot aan den top der cornea en 2° den 
afstand van het draaipunt tot de visierlijn. 
De bepalingen, die de schrijver op zijn eigen oogen verricht heeft, 
leidden tot de uitkomst, dat er van geen vast en onveranderlijk 
draaipunt sprake kan zijn. Zelfs bij draaiing in een zelfde vlak, 
werd, bij verschillende draaiingshoeken, reeds een groot verschil in 
de ligging van het draaipunt gevonden. 
Uit de medegedeelde resultaten blijkt niet in hoeverre de verschil- 
lende waarnemingsreeksen bij een zelfde oog overeenkomen of van 
elkander afwijken ; de gegevens ontbreken dus om de gemiddelde 
fout te beoordeelen. De schrijver opent echter het uitzicht op voort- 
zetting van zijn onderzoek en dan zal het wenschelijk zijn, dat niet 
alleen mededeeling wordt gedaan van nieuwe bepalingen omtrent de 
ligging van het draaipunt bij verschillende oogen en bij draaiing in 
verschillende blikvlakken, maar ook van herhaalde bepalingen op 
één en hetzelfde oog, opdat daaruit de te verkrijgen graad van 
zekerheid duidelijk blijke. 
Het toestel heeft dit voordeel, dat het bepalingen in elk wille- 
