( 167 ) 
keurig vlak van draaiing toelaat. Het beginsel waarvan het onder- 
zoek uitgaat is juist en eenvoudig. 
Wij aarzelen daarom niet aan de Afdecling voor te stellen de 
verhandeling van Dr. W. Koster Gzn. in hare werken op te nemen- 
Amsterdam , 30 November 1895. 
T. PLACE. 
H. KAMERLING!! ONNES. 
De conclusie van het rapport wordt goedgekeurd. 
Pliysiologie. — De Heer Th. W. Engelmann handelt: Over den 
invloed der contractie op het phgsiologisch geleidingsver mo- 
gen der hartkamer spier en de verklaring der verschijnselen 
van allorhyïhmiel' 1 
In de norm trekken de hartkamers zich bij iedere systole op alle 
plaatsen nagenoeg gelijktijdig en even sterk samen, doordat de prik- 
kel, in regelmatige intervallen van de voorkamer komende, zich met 
groote snelheid en onverzwakt door de geheelc spiermassa der kamers 
voortplant. Onder abnorme voorwaarden — ophouden of belemme- 
ring van den bloedstroom, plaatselijke mechanische beleediging van 
den hartswand, dyspnoe, invloed van vergiften — kunnen de con- 
tracties ongelijk in grootte worden, doordat het hart zich öf op alle 
plaatsen, öf op enkelen dan eens meer dan eens minder sterk of in 
’t geheel niet samentrekt. De pols vertoont in die gevallen de ver- 
schijnselen van zoogenaamde allorhythmie of arhythmie, waarvan 
verschillende vormen als pulsus alternans, intermittens, myurus, bige- 
ninus enz. door de geneeskundigen worden onderscheiden. 
Uit een theoretisch oogpunt bijzonder belangwekkend zijn die 
afwijkingen, waarbij in de norm sa men werkende deelen der spier- 
massa der kamers meer of minder zelfstandig kloppen, zooals bij de 
hemisystolie, waar afwisselend ééne kamer en beide kamers zich 
samentrekken, of althans de ééne (meestal de linker) zich dan eens 
sterker, dan eens zwakker contraheert. Verschijnselen van dergelijke 
„incongruentie”, eerst door Skoda bij klinisch onderzoek waarge- 
nomen, door A. von Bezold bij konijnen kunstmatig voortgebracht 
en nader onderzocht, werden aanvankelijk veel betwijfeld of zelfs voor 
onmogelijk verklaard, later door physiologen en pathologen veelvuldig 
geconstateerd en onlangs vooral door Pu. Knoll grondig bestudeerd. 
Terwijl een voldoende verklaring dier verschijnselen nog niet is 
gegeven, schijnen ze een gewichtig argument te vormen tegen de 
13 * 
