( 208 ) 
Natuurkunde. — De Heeren Lorentz en van der Waals bren- 
gen liet volgende verslag uit over de verhandeling van den 
Heer Dr. L. H. Siertsema : „ Over de onbestaanbaarheid van 
diamagnetische stoffen volgens Du HEM, en eenige minimam-eigen- 
schappen in het magnetisch veld.” 
De in onze handen gestelde verhandeling van den Heer Siertsema 
bestaat, zooals in den titel is uitgedrukt, uit twee vrij wel op zich- 
zelf staande deelen. Aanleiding tot het eerste gaf eene beschouwing 
van Duhem over magnetisch induceerbare lichamen. Deze natuur- 
kundige paste daarop zjne theorie van den thermodynamischen poten- 
tiaal toe en kwam tot het besluit dat deze grootheid een maximum 
zou zijn als eene stof, waarvoor de verhouding tusschen de magne- 
tische kracht en de magnetisatie door een negatief getal wordt voor- 
gesteld, in een magnetisch veld den toestand aanneemt, die door de 
gewone vergelijkingen bepaald wordt. Daaruit zou volgen dat het 
evenwicht labiel is ; derhalve kunnen volgens Duhem lichamen met 
eene negatieve magnetische susceptibiliteit, ware diamagnetische 
lichamen, niet bestaan en moet het gedrag van eene stof als bismuth 
hieruit verklaard worden dat hare susceptibiliteit wel is waar positief 
is, maar kleiner dan die van het omringende medium. 
De Heer Siertsema heeft de waarde van deze bewering aan een 
onderzoek onderworpen. Voor een oogenblik volgt hij daarbij nog 
den Franschen natuurkundige door van den thermodynamischen po- 
tentiaal te spreken, maar weldra ontdoet hij zijne redeneeringen van 
dit kleed, dat trouwens ook bij Duhem in dit geval niet veel meer 
is dan een uiterlijk sieraad, en beschouwt verder eenvoudig de po- 
tentieele energie van het stelsel. Hij doet zien dat Duhem in den 
grond der zaak slechts -heeft aangetoond dat de oude theorie van 
Poisson, of eene daarmede gelijkstaande beschouwingswijze, voor 
diamagnetische lichamen niet mag worden aangenomen, tenzij men 
zich uit de moeilijkheid wil redden door de bovengemelde hypothese 
over de omringende middenstof. 
Zooals de schrijver terecht opmerkt valt in de theorie van Max- 
well de vraag naar de stabiliteit van het evenwicht in den zin, 
waarin zij door Duhem gesteld is, weg. 
Neemt men de theorie van Poisson aan, dan moet men zich voor- 
steken dat in den evenwichtstoestand het arbeidsvermogen van plaats 
een minimum is. Het is wel te verwachten dat ook in de tegen- 
