( 217 ) 
door electrische bestraling, doch van hen spreken slechts twee een 
vermoeden uit omtrent de oorzaak van dit verschijnsel, namelijk 
Lodge en Branly, on beider verklaringen loopen zeer uiteen. 
Lodge ziet de reden der weerstands verkleining in het doorslaan 
van een laagje (bijv. oxyde) dat de geleiders gescheiden hield, of 
wel in een nadering dier geleiders, door aantrekking veroorzaakt; 
terwijl Branly meent dat de middenstof door de bestraling gelei- 
dend wordt, en tegen Lodge’s bewering aanvoert, dat hij weerstands- 
vermindering heeft verkregen met buizen waarin het metaalvijlsel 
in hars of parrafine was ingesloten. 
Ik heb me voorgesteld de ware oorzaak experimenteel te zoeken 
en trachtte daarom aantrekking te constateeren van de geleiders die 
een slecht contact vormden. De waarschijnlijkheid toch, dat nadering 
of inniger aanraking de reden zou zijn, won veld, toen ik in een 
glazen buisje, gedeeltelijk met fijne hageltjes gevuld, vonkjes had zien 
overspringen als HERTz’sche golven in het lokaal werden opgewekt, 
en eveneens tusschen de uiteinden van een verbroken stroomkring, 
of van twee draden. Deze vonkjes zijn natuurlijk het gevolg van 
potentiaal-verschillen ; dus zullen de uiteinden elkaar aantrekken op 
het oogenblik dat het overspringen zal plaats hebben. Nu is het 
mij gelukt deze aantrekking inderdaad te constateeren. Ik had twee 
platina-draden, van ± één mM. 
dik, die de uiteinden van een stroom- 
kring vormden 
naderen. Aan 
en door een 
deze dikkere 
dikke Pt-dr. 
dikke 
Pt-draad 
vergroot geteekend. 
Richtte 
afstand 
coop 
ik dit toestelletje 
van vier micron naast 
micrometerschroef elkander konden 
Pt-d raden had ik dunnere Pt-draden 
(van 100 micron dik) gesoldeerd, die 
nog één a twee mM. buiten de uit- 
einden der dikkere draden uitstaken, 
en aan welker uiteinden bolletjes 
van 100 f-i straal waren gesmolten, 
zoo in, dat de beide bolletjes op een 
elkaar lagen, wat onder een micros- 
bij 420-malige vergrooting bewerkstelligd werd, dan deed de 
eerste oscilleerende vonk tusschen de vibratorknoppen de Pt-bolletjes 
tegen elkaar vliegen. Was de afstand bijv. zes fi dan trilden de 
bolletjes soms heftig en vonkjes sprongen over ; dit laatste kon nog 
worden waargenomen als de afstand 10 /u was. Een op dergelijke 
wijze ontstaan contact bood den stroom een weerstand van 0.25 £2. 
Om iets te weten te komen omtrent de kracht die bij hagelkor- 
reltjes de werkelijk optredende weerstandsvermindering kan veroor- 
zaken, construeerde ik een toestelletje bestaande in een glazen buisje, 
waarin van beide zijden door een schroef een koperen zuiger kon 
worden gedrukt. Tusschen deze beide koperstukken kon ik dus een 
