( 243 ) 
afgekoeld is, langs de regeneratorspiraal naar den compressor terugstroo- 
men. De rol, die in den toestel van Solyay en mijn ontwerp de motor 
vervult, wordt bij Linde’s toestel door het reduceerventil overgenomen. 
Theoretisch is dit een nadeel en komt het gebruik van het redu- 
ceerventil neer op een opoffering van arbeidsvermogen, dat tot af- 
koeling kon worden gebruikt. AVanneer later, bij de methode van 
Linde, gezocht zal worden om het verlies door wrijving zoo gering 
mogelijk te maken, zal men tot de toevoeging van een motor als in 
§ 4 komen. Theoretisch is ook de regenerator in Linde’s toestel, ten 
gevolge van den aard der moleculaire krachten, gebrekkig. Yoor 
zoover ik over de methode van Linde kan oordeelen, zou, gelijk aan 
het slot van deze § nader wordt toegelicht, om den regenerator 
tot een volkomen regenerator te maken, aan Linde’s toestel eene 
afkoelingsmachine moeten worden toegevoegd, die op elke tempe- 
ratuurstrap aan het toestroomende gas die warmt 3 onttrok, welke 
het tusschen twee opvolgende trappen meer moet afstaan, dan het 
terugstroomend gas kon geven. Maar in het geval van het vloei- 
baar maken van waterstof, is de uiterste beknoptheid van den 
gebruikten toestel van het grootste gewicht, en kan men aan de wrij- 
ving en aan niet omkeerbare warmteovergangen opofferen, wat men 
aan schadelijken warmtetoevoer naar den toestel bespaart. 
De meest belangrijke vraag is wel deze : of de moleculaire krachten, 
op welke de proef van Joule en Thomson, en dus ook de methode 
van Linde berust, voldoende zijn om merkbare afkoeling bij de 
doorstrooming van het reduceerventil te krijgen, en binnen niet al 
te langen tijd tot de gewenschte lage temperatuur te komen. 
Bij gewone omstandigheden zijn deze temperatuurveranderingen 
voor waterstof uiterst gering. Bij de gewone temperatuur en bij 
90° ongeveer, vonden Joule en Thomson, bij hunne proeven in 
1862, 'zelfs eene verwarming en wanneer men in de formule, door 
welke v. d. AYaals in 1873 het eerst het bedrag der door Joule 
en Thomson gemeten temperatuurveranderingen uitdrukte (Continui- 
teit p. 110), de elders in hetzelfde werk gegeven waarden der mole- 
culaire constanten voor waterstof substitueert, vindt men inderdaad 
voor de afkoeling eene negatieve waarde. 
Is dit alles juist, dan zou een LiNDE-apparaat met waterstof aan 
het werk gesteld, wel verre van eene afkoeling te geven, eene voort- 
schrijdende verwarming van het door het reduceerventil stroomende 
gas geven. Doch wil men beoordeelen wat er gebeuren zal wanneer 
men waterstof bij lage temperaturen in den toestel brengt, zoo moet 
men letten cp de verandering der moleculaire werkingen met de 
temperatuur. 
