( 268 ) 
epibasale helft van liet embryo, dat aan den hals van het arche- 
gonium grenst, terwijl bij Angiopteris en MaraÜia de cotyledo wel 
zijn oorsprong neemt uit een gedeelte van de epibasale helft, maar 
deze laatste, en dus ook de cotyledo, is naar de voorkiem gekeerd. 
De cotyledo komt dan ook niet, zooals bij de andere Varens aan de 
benedenzïjde van de voorkiem te voorschijn, maar groeit door de 
voorkiem heen, om uit de bovenzijde voor den dag te komen. Met 
deze veranderde ligging van den cotyledo gaat natuurlijk ook een 
gewijzigde plaatsing der andere organen van het embryo gepaard. 
De cotyledo ontstaat meer bepaaldelijk uit de twee voorste octan- 
ten van de epibasale helft, terwijl de stam zijn oorsprong neemt 
uit de twee achterste octanten van dezelfde helft. Beneden den coty- 
ledo wordt uit de twee voorste octanten der hypobasale helft de 
wortel gevormd, terwijl beneden den stam uit de twee achterste 
octanten dier helft de voet zich ontwikkelt. Oorspronkelijk bolvor- 
mig, neemt het embryo in verderen ontwikkelingstoestand een ei- 
vormige gedaante aan, behoudt deze gedurende eenigen tijd en diffe- 
rentieert zich betrekkelijk laat, later althans dan meestal bij andere 
Varens het geval is. 
Door tusschenkomst van den voet, welke beuaming van Hof- 
MEiSTEft afkomstig is, maar die nu juist niet de beteekenis van dit 
orgaan weergeeft, blijft het embryo met den in den beginne mede 
uitgroeienden, wijder wordenden buik van het archegonium in ver- 
binding en door deze met het overige gedeelte van de voorkiem. 
De voet ontwikkelt zich verder, doordat in de octanten, waaruit hij 
ontstaat, meest loodrecht op elkaar staande deelingen plaats hebben, 
welke niets bijzonders vertoonen. Dit orgaan heeft de bestemming, 
om gedurende den eersten tijd aan het jonge embryo de noodige 
voedingsstoffen uit de voorkiem te verschaffen. Het is dus een zuig- 
orgaan, dat als voedingsorgaan dienst doet, totdat de wortel der 
kiemplant in den bodem is binnengedrongen en de eerste blaadjes 
zich uitgespreid hebben, waardoor dan de jonge plant in staat is 
zich zelfstandig te voeden. Zoodra dit het geval is, gaat de voor- 
kiem gewoonlijk spoedig te gronde. Maar bij Angiopteris en Ma- 
rattia blijft deze nog lang daarna bestaan. 
De wortel ontstaat uit de beide voorste octanten van de hypo- 
basale helft, hoewel eene der twee in den aanvang zich spoediger 
vermeerdert dan de andere. Het is mij nooit gelukt, om, evenals 
bij andere Varens, één topcel te vinden, waarvan de verdere groei- 
van den wortel zou uitgaan ; steeds vertoonde zich, voor zoover ik 
dit heb kunnen nagaan, een viertal cellen, waaruit de wortel zich 
Yerder ontwikkelt ; men zou hier dus te doen hebben met een wijze 
