( 269 ) 
van groei, welke tusschen dien der leptosporangiate Varens metéén 
topcel en dien der Phanerogamen met een meristeem in staat, het- 
geen weder zeer kenmerkend voor de Marattiaceeën zou zijn, welke 
toch reeds in zoovele opzichten van de overige Varens verschillen. 
Ook bij den groei van den c o ty led o werd geen topcel opgemerkt; 
maar de ontwikkeling geschiedt, doordat in het jongste gedeelte van 
den cotyledo herhaaldelijk tangentiale en radiale deelingen plaatsgrij- 
pen. In den beginne groeit de cotyledo in verticale richting, dus 
naar de bovenzijde van de voorkiem toe; maar na eenigen tijd heeft 
de groei aan zijn buitenkant sterker plaats dan aan de binnenzijde, 
waardoor de cotyledo zich ombuigt. 
De stam ontstaat uit de beide achterste octanten van de epiba- 
sale helft, al schijnt één der twee al spoedig niet meer zoo krachtig 
aan den verderen groei deel te nemen ; hij ontwikkelt zich bij An- 
giopteris en Marattia al evenmin uit één topcel, maar wordt door 
een kleincellig meristeem voortgebracht, zoodat de Maratiaceeën, wat 
betreft den bouw van den top des stams mede een verbindingslid 
tusschen de overige Varens en de Phaneroganen vormen. 
Wanneer de cotyledo zich begint te krommen, ziet men in de as 
van het embryo de eerste ontwikkeling van een vaatbundel, welke 
uit smalle, dunwandige cellen bestaat ; deze vertoont zich ’t eerst 
ongeveer in het midden van het embryo, in den cotyledo, maar 
daarna ook in stam en wortel. Op dezelfde plaats worden ook de 
eerste trachcïden gevormd. Eveneens vindt men reeds looizuurhou- 
dende cellen, vóór het embryo uit de voorkiem te voorschijn komt. 
Bovendien kan men reeds aan een gedeelte van de buitenvlakte 
van het embryo een duidelijke opperhuid onderscheiden, terwijl zich 
tusschen deze en de centraal gelegen streng van smalle cellen 
wijdere cellen bevinden. 
Kort nadat deze differentieering in het embryo heeft plaats gehad, 
komt de eerste wortel uit de benedenzijde van de voorkiem te voorschijn, 
terwijl de cotyledo meestal gelijktijdig door de bovenzijde heenbreekt. 
Soms zelfs komt deze laatste het eerst voor den dag. Door deze 
wijze van naar buiten treden van den cotyledo onderscheiden zich 
Angiopteris en Marattia van de andere Varens, wier embryogenie 
bekend is; want bij deze laatsten verschijnt de cotyledo en ook de 
stam uit de benedenzijde. Yoordat het doorbreken van wortel en 
cotyledo geschiedt, bemerkt men reeds aan de boven- en beneden- 
zijde van de voorkiem een bolvonnige verhevenheid. 
Zooals reeds is opgemerkt, staat dit ontspringen van cotyledo en 
stam uit de bovenzijde van de voorkiem in verband met de ligging 
van den eersten, den basaal-wand, in het archegonium, welke wand 
