( 296 ) 
noodig, wegens liet temperatuursverschil van de lucht en de water- 
leiding, de buiten den toestel uitstekende einden van de proefbuis 
en de nicolhouders in watten in te pakken. 
Het bleek later dat bij deze geringe drukkingen de manometer- 
aflezingen geene voldoende nauwkeurigheid bezitten. De metingen 
zullen later worden herhaald met betere drnkbepalingen ; de nu ver- 
kregen uitkomsten voor deze stoffen moeten dus slechts als voor- 
loopige worden beschouwd. 
Ter beoordeeling van de waarnemingsmethode en de wijze van 
berekening zullen deze hier wat uitvoeriger -worden toegelicht. 
De draaiingsbepalingen zijn telkens samengevoegd tot reeksen van 
vier instellingen. Yóór elke reeks werd de richting van den licht- 
bundel nagezien, en, zoo noodig, verbeterd. Dan werd de kijker 
gericht op dat punt van het spectrum, waarin men eene bepaling- 
wenscht te doen, en de stand op een verdeelden cirkel afgelezen. 
Yervolgens werden afgelezen de manometer, de thermometers welke 
de temperatuur van het gas aangeven, die van den galvanometer 
en van den shunt. Dan volgen vier instellingen met stroomrich- 
tingen, welke door (j (-) zij 11 aaü te duiden, welke instellin- 
gen hierin bestaan, dat de zwarte band in het spectrum, die reeds te 
voren door draaiing van den nicol dicht bij den juisten stand is ge- 
bracht, nu door eene verdere draaiing juist op deu vertikalen kijker- 
draad wordt geplaatst, waarna onmiddellyk de galvanometer wordt 
afgelezen en de stroom geopend. Daarop volgen aflezingen van het 
nulpunt van den galvanometer, van den stand van den nicol, en 
van de beide einden van de bel van het niveau. Na zulk eene 
reeks van vier instellingen worden weer de manometer en de ther- 
mometers afgelezen, en daarop overgegaan tot eene andere reeks bij 
eene andere golflengte. 
Bij het begin en bij het einde der waarnemingen werden gewoon- 
lijk: bepalingen gedaan van den reductiefactor ] ) van den galvano- 
meter en eene bepaling van den afstand van den spiegel, die voor 
de meting van de draaiing van den nicol dient. 
Yoor de berekening werden eerst aan de vier spiegelaflezingen, 
welke den stand van den nicol bepalen, de correcties aangebracht 
om getallen te verkrijgen, welke evenredig zijn aan de draaiingen, 
en verder de correcties voor de door het niveau aangegeven draaiing 
van den grooten nicol £ ). Noemen we de zoo verkregen getallen 
x ) Zittingsversl. Kon. Akad. 1894/95 p. 232. 
2 ) 
u 231. 
// 
// 
