34 
naald sloeif om. Bij toestand 4 ti-ad dit verschijnsel reeds direct op 
bij de Jste |)otentiaalvcrlaging van h met 2 V, en hetzelfde geldt 
voor den 5den en (uien toestand; terwijl in tegenstelling hiermee de 
1ste toestand over de geheele schaal voor bepaalde potentiaaiwaarden 
\’an h vaste standen vertoonde. Het experiment scheen dus te wijzen 
op het bestaan van een labielen evenwichtsstand van a, die zich 
verschoof tot steeds grooteren hoek met h, naarmate de ladingstoe- 
stand gevoeliger werd. (Jm nu na te gaan, ot deze verschuiving eene 
geleidelijke was, werd \oor eiken toestand afzonderlijk dit omslag- 
punt zooveel niogelijk benaderd, en wel door h niet telkens met 2 
Volt, maar met slechts gedeelten van 1 Volt in potentiaalwaarde te 
verlagen ; het resultaat hiervan was, dat, volgens verwachting, de 2de 
en 3de toestand nog over de geheele schaal te realiseeren waren, 
de 4de, 5de en 6de toestand daarentegen slechts gedeeltelijk, maar 
de laatste toch ook weer op zóódanige wijze, dat de bedoelde labiele 
evenwichtsstand, dus het omslagpunt, telkens bij een des te grooteren 
hoek optrad, hoe gevoeliger de ladingstoestand was. 
Wanneer a vervolgens, na het omslaan, haar nieuwen even- 
wichtsstand had bereikt, was het niet mogelijk, om door eene 
geringe potentiaalverhooging van h, die op zichzelf beschouwd een 
ladingstoestand zou veroorzaken met een standvastig evenwicht 
buiten ’t omslaggebied, a tot dien stand te doen terugkeeren. Ook 
dit wees op het bestaan van een labiel evenwicht. 
De verklaring van het bestaan van een dergelijk labiel evenwicht 
in het omslagpunt, schijnt mij de volgende : 
In ’t vooi-afgaande werd reeds de verandering besproken van 
intluentielading op h, tengevolge van eene hoekverplaatsing van a; we 
zagen, hoe deze verandering voor eene bepaalde hoekverplaatsing in des 
te sterkere mate optreedt, hoe meer het potentiaalverschil tusschen 
a en h bedraagt, en hoe geringer de hoek is tusschen de naalden. 
Dit nu in aanmerking nemende, kunnen we ons afvragen, wat 
plaats zal vinden, wanneer b. v. de toestand (-j-SO, -|-30, -|-26,) V. 
is gerealiseerd en dan aan b telkens negatieve lading wordt toegevoerd. 
Hierbij n.1. zal steeds de verhouding van nuttige tot schadelijke 
capaciteit, wegens in het voorgaande genoemde redenen, verandei'en, 
en wel steeds grooter worden ; bij een bepaalden hoek zal de 
invloed van die schadelijke capaciteit zelfs nagenoeg kunnen verdwij- 
nen ; dit laatste kaji ook aldus worden uitgedrukt, dat dan een 
aanvoer van negatieve lading zelfs de potentiaal van b niet zal 
doen dalen, omdat de uit die aanvoer voortvloeiende nadering van 
a tot b de te verwachten potentiaal verlaging juist compenseert. 
Een dergelijke hoek, waarvoor deze beschouwing geldt, , zal zich 
