Tengevolge nn van de bestaande afliankelijklieid van capaciteit en 
potentiaalgevoeligheid, zal het toch kunnen gebeuren, en hier zal 
worden aangetoond, dat dit werkelijk geldt voor den besproken 
electrometer, dat het voordeel zal oj)leveren voor de strooingevoe- 
ligheid, om de capaciteit niet zoo te doen zijn, wanneer 
n.1. eene daarmee gelijktijdig grooter wordende potentiaalgevoeligheid 
het nadeel van die handelwijze meer dan compenseert. 
Dat dit geval in den beschreven toestel zich voordoet, kati worden 
aangetoond door eerst na te gaan, waaruit de capaciteit van de naald 
b-\-(l eigenlijk bestaat. Deze capaciteit houdt in: capaciteit van het 
gedeelte b, die betrekking heeft op ontstane of verdwijnende kracht- 
lijnen tegenover a of c, en capaciteit van d. 
In deze capaciteit zon ik nu willen onderscheiden : 
a. nuttige capaciteit, waarmee bedoeld wordt capaciteit, die op 
het bewegend effekt van a van invloed is; 
b. schadelijke capaciteit, die dezen invloed mist, en dus werkelijk 
nadeel beteekent, omdat zij lading van den ionisatiestroom vastlegt, 
zonder deze aantoonbaar te doen zijn. Van de bovengenoemde 
capaciteit is nu enkel die van b tegenover a zeker bijna geheel 
nuttige capaciteit (zie nog liiei’onder) ; de overige is schadelijke. 
En hierin ligt nu de oorzaak, waarom de toestand met grooter 
potentiaalverschil tusschen a en b, hoewel met grooter capaciteit 
gepaard gaande, toch grootere stroomgevoeligheid kan beteekenen ; 
immers die capaciteitsvergrooting betreft hier de capaciteit van b 
tegenover a; deze wordt vergroot, dus de nuttige capaciteit van b 
wordt vergroot; hoe grooter nu de verhouding is van nuttige tot 
schadelijke capaciteit, des te grooter dus de stroomgevoeligheid. 
Wat overigens nog de grootte van de schadelijke capaciteit in den 
toestel betreft, moge het volgende worden opgemerkt : 
1) De schadelijke capaciteit van d tegenover ƒ zal niet van grooten 
invloed zijn ; immers de afstand tot ƒ is groot. 
2) Tot nu toe werden niet in aanmerking genomen de krachtlijnen, 
die van den benedenrand van a uitgaaii, of wel van de achterzijde 
van a, en rustende op b, die toch schadelijke capaciteit vertegen- 
woordigen. Deze invloed zal zich bij het midden der naald iets doen 
gelden, maar daar weinig effekt hebben op de beweging. 
3) Over de grootte van de schadelijke capaciteit tusschen b en c 
valt moeilijk iets te zeggen. 
In elk geval zal uit het volgende nog blijken, hoe voor 
toestanden de totale invloed van de schadelijke capaciteit bijna kan 
wegvallen. 
Bij den kwadrantelectrometer daarentegen, betreft de schadelijke 
