28 
stelt niet den (jevoelujsteii toestand voor, die kon worden verkregen. 
De oorzaak dezer grootere poteiitiaalgevoeligheid is mijns inziens 
de volgende : 
Wanneer a zich van b verwijdert, tengevolge van eene potentiaal- 
verhooging van h, die door ladingtoevoer aan b wordt teweeggebracht, 
zal ten gevolge dezer beweging de negatieve inflnentielading op b 
verminderen, of wel de potentiaalwaarde van b verlaagd worden ; 
immers een [)Ositief geladen lichaam (a) verwijdert zich van b. Hoe 
meer het potentiaalverschil tnsschen a en b bedraagt, des te grooter 
zal voor bepaalden hoek ook de bedoelde potentiaalverlaging zijn ; 
m.a.w, de potentiaal verhooging van b, vereischt vooi' eene verwijde- 
ring van a over bepaalden hoek, zal des te geringer zijn, of wel : 
de potentiaalgevoeligheid des te grooter. Hierbij komt, dat de boven- 
genoemde verandering van inlluentielading tevens nog vergrootend 
op de hoekverplaatsing inwerkb een 2*^® reden das voor grootere 
poten tiaalgevoel igheid . 
2) Uit het voorgaande volgt, dat grootere potentiaalgevoeligheid, 
op deze wijze verkregen, vergezeld moet gaan met eene gi-ooter 
wordende capaciteit tevens; immers wanneer door een bepaalden 
ladingstoevoer aan b, bij een toestand met grooter potentiaalverschil 
tnsschen a en b, tengevolge van de beweging van a, eene geringere 
potentiaalverhooging ontstaat, zal dit beteekenen eene grootere capa- 
citeit voor b. Uit capaciteitsmetingen (methode Harms, Ph;)^s. ZS. 190-1) 
blijkt dit ook; de capaciteit bij den toestand (-f- 8,0, — 2) V bedroeg n.1. 
5.2 e. s. eenheden; die bij den toestand (+20,0-3) V 6.0 e. s. 
eenheden. Heide waarden zijn het gemiddelde nit zeer vele bepalingen. 
Wat de reden is, dat niettegenstaande deze vergrooting van 
capaciteit, de vermeerdering van potentiaalgevoeligheid daartegen 
meer dan opweegt, zal blijken nit de toepassing van de vol- 
gende capaciteitsbeschonwing : 
Waar bij een electrometer de gevoeligheid voor stroom evenredig 
is met de potentiaalgevoeligheid, en tevens omgekeerd evenredig is 
met de capaciteitsgrootte, zoo \olgt hieruit nog niet, dat de stroom- 
gevoeligheid in een toestel het grootst zal zijn bij eene zoo gering 
mogelijke capaciteit en bij eene zoo groot mogelijke potentiaalge- 
voeligheid ; immers laatstgenoemde grootheden zijn niet onafhankelijk 
van elkaar, zooals b.v. in het onder 2 gezegde duidelijk aan het 
licht treedt. Zoo acht ik dan ook niet geheel juist de uitspraak van 
Laborde, in zijne; Methodes de mesure, employees en radioactivité, 
page 66, waar deze zegt ; ,,rappareil Ie plus sensible aura une grande 
sensibilité aux Volts et une faible, capacité” ; in deze uitspraak 
wordt n.1. geene rekening gehouden met het bovengenoemde verband. 
