19 
van een geijkt proefklosje gemeten. Van nit het concave poolfront 
op de as voortgaande ontmoet men eerst een veldminimum, daarop 
een maximum. Theoretisch beaniwoorden daaraan een dwarsmaximiim 
resp, dvvarsminimum, alsmede een labiel resp. stabiel nulpunt van 
aantrekking; dit laat zich gemakkelijk bevestigen met een proef- 
bolletje in een axiale glazen bids ; het blijft in laatstgenoemd punt 
hangen. Met een vlak poolfront doen zich deze singulariteiten niet voor. 
De aantrekking van een aantal proefbolletjes of pillen werd met 
een veerbalans omler verscliillende omstandigheden gemeten ; haar 
maximum ligt op 4 tot 5 c.M. afstand en bedraagt tot het 25-voudige 
gewicht toe, de grootste ,,draagafsland” is 22 c.M., voor proefcylinders 
nog meer. Voor den ronden trekpoot ligt het maximum op 2 tot 3 c.M. 
en bedraagt het 50-voudig gewicht ; op meer dan 7 c.M. afstand wordt 
de aantrekking minder dan die zonder poolschoen. De klossen zijn 
zoo ingericht dat hunne door het kwadraat van den stroom bepaalde 
electrodjnamische ,, zuiging” op de ]>roef bolletjes aanmerkelijk bijdraagt 
tot de totale kracht. Met de sleeppool verkrijgt men een transversale 
trekkracht tot het 25-voudig gewicht toe op een afstand van 2,5 c.M. 
Al bleek voor het beoogde doel het beschreven model voorloopig 
meer dan voldoende, zoo is het toch van belang de eigenschappen 
van een gelijkvormig vergroot, resp. verkleind, toestel na te gaan. 
Bii n-voudige lineaire afmetingen immers varieert het ijzergewicht 
als het kopergewicht als (of n.\ al naarmate de bewikkeling), 
het kilowattverbruik als n (of resp. ?T), de aantrekking van onver- 
zadigde stoffen op gegeven afstand echter bijna als n‘'. Deze laatste 
4" (feitelijk ongeveer 3,7') macht werkt blijkbaar uiterst gunstig, 
vooral vergeleken met de boven vermelde zoo bijzonder oiieconornische 
logarithmische progressie bij veldmagneten. Men kan veilig voor- 
spellen dat men vrijwel elke noodige kracht zal kunnen voortbrengen 
met magneten die nog niet onhandelbaar worden en waarvan de 
kosten in dit geval te minder zullen tellen, waar toch leven en 
gezondheid van de patiënten oj) het spel kunnen staan. 
Extractie))iagneten. Men kan er zoodoende aan denken opzettelijk 
in lichaamsholten of wonden gebrachte ferromagnetische sonden voort 
te bewegen of ongewenschte stukken te extraheeren, b.v. stalen 
kogelmantels, afgebroken naalden of injectiespuiten en allerlei ijzeren 
of nikkelen voorwerpen, Uie de ongevallen-chirurgie dagelijks aantreft. 
Verder is een werking denkbaar op andere, minder weeke organen 
dan de ingewanden. Van oudsher is bekend dat alle weefsels dia- 
magnetisch zijn; reeds Faradav toonde aan dat dit ook met bloed 
het geval is; de ijzeratomen in het haemoglobine zijn zóó gebonden dat 
2 * 
