17 
lleliaam van den patiënt ; aan de rugzijde bevindt zich de Röntgen- 
bnis, zoover mogelijk onder den magneet, teneinde diens werking 
op de kathodenstralen te verminderen'). In sommige gevallen kan de 
patiënt ook wel staande behandeld worden, hetgeen veel eenvoudiger is. 
Diepliggende ingewanden (7 — 20 c. M. onder de opperhuid) 
worden zonder poolschoenen behandeld. Op korteren afstand daaren- 
tegen maakt men gebniik van de volgende, venmardigd nit hoog- 
verzadigd materiaal, desnoods ferroeobalt, gepolijst en vernikkeld. 
1“. Een ,,trekpool” in den vorm van een afgeknotten kegel met 
40° halven tophoek ; de sterkste aantrekking heerscht in de spits 
van het kegelvlak ; hiermede eoncentreerl men den dariniidiond op 
de gewenschte [)laats en trekt dien naar den magneet. 
2”. Een prismatische pool met 32° halven tophoek voor de be- 
handeling van langere darmgedeelten. 
3“. Een on.sy mmetrische hoefvormige ,,sleeppool” ter uitoefening 
van krachten evenwijdig met den buikwand. Uitgaande van het 
bovengenoemde beginsel bleek dat men hier een maximum gradiënt van 
\'erkrijgt mits het smalle i)Oolvlak een hoek n = 65° 54' = arctg y5 
vormt met de trekrichting, bij een zeer lang prisma a = 60° = arctg | '3; 
hierdoor laat zich de gunstigste gedaante van den poolschoen be[)alen 
in aanslniting aan den ejlindrischen kern. 
Voor speciale doeleinden kunnen nog andere poolschoenen van 
allerlei vorm worden ontworpen. 
De hier bedoelde krachten placht men wel met behulp van ijzeren 
proef bolletjes te meten ; dan bedraagt de krachtkomponente iV, 
wanneer v het volume, r den straal voorstelt en er van verzadiging 
nog geen sprake is 
Fr = 
3 
F öJp" 
geheel onafhankelijk van den aard van het materiaal, mits dit niet 
al te zwak ferromagnetisch is. Die kracht, thans uitgedrukt als veel- 
voud van het gewicht (7 van het bolletje, zal dan grooter zijn naar- 
mate zijn dichtheid kleiner is ; de waarde FxlG = l komt overeen 
met het geval dat het bolletje op zekeren afstand onder den mag- 
neet nog juist gedragen wordt. In verband hiermede werden bolletjes 
van magnetiet {F^ 0^ = ferroferriet = ferr. oxyd. oxydulat. nigrum.) 
b De RöNTGEN-buis wordt door den voet van den operateur bewogen. De af- 
wijking van den kathodenstroom is evenredig met diens sterkte, de veldsterkte ter 
plaatse en den sinus van den hoek tusschen beide ; men trachte de drie factoren 
geringe waarden toe te kennen. Het pantseren der RöNTGEN-buis verdient eveneens 
overweging, stuit echter op bezwaren door het overspringen van vonken ; in som- 
mige gevallen is het aanbrengen eener compensatieklos in de nabijheid der katho. 
denstralen aan te bevelen. 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIlI. A^. 1914/16. 
2 
