14 
ISTatuurkunde. — De Heer du Hois biedt eeiie mededeeling aan 
uit het BosscHA-Lal)oralorium : „Nieiuoe dectnrmagneten, inzon- 
(lerheid voor heelkaaduf en me la Uur g dek gehraikd 
Hef magneten. De draagkracht van staalmagneteii, indertijd door 
Logkman en van Wkttkren tot vermaardheid gebraelit, behoorde sinds 
lang tot de minder actueele onderwerpen. Thans ti'eden echter tractie- 
eleclromagneteii voor velerlei doeleinden weer meer op den voor- 
grond en woi'den in verschillenden vorm vooi’al in het laad-, trans- 
port en stnwadoorsbedrijf veel meer toege[)ast dan men wel vermoedt. 
Men kan over ’t algemeen aannemen dat voor dergelijke magneten 
met ankers op zeer geringen afstand de bekende wet van Maxwell, 
die als maatstaf voor de draagkracht per eenheids-doorsnede 
van den vrijwel gesloten rnagnetisclien kring stelt, geldig is ; de Heer 
Taylor Jones heeft dit destijds in het BosscHA-Laboratorium experi- 
menteel volmaakt kunnen bevestigen. De magnetische balans berust 
als meetinstrument op deze wet; ook worden electromagnetische 
remmen volgens dit beginsel meer en meer gebruikt. 
Veldmagneten zijn voor allerlei wetenscha|)pelijke eii technische 
doeleinden van meer belang. Met een der in deze verslagen^) be- 
schieven halfring-magneten van 350 Kg. verkreeg ik in een nog 
zeer bruikbaar interferrnm van 3 X m.M. een uniform veld van 
59 Kiloganss, met betrekkelijk gering Kilowatt verbruik. Met een 
eryomag]ietische ,,iinmersie-arrnatunr” in vloeibaar gas van lage 
temperatnnr 45 Kgs. Met het 4 malen zwaardere model van ca. 
1400 Kg. kan men eet. par. niet veel meer dan 10 “/o toeneming 
verwachten, derhalve resp. 65 en 50 Kiloganss. Deze velden werden 
tot nu toe evenmin overtrolfen als vroegei’ de Haarlemsche magneten; 
voor het onderzoek van tal van hoogst belangrijke vraagstukken 
worden zij beslist vereischt. 
Intusschen is het met het oog op deze zoo geringe versterking toch 
w’el de vraag of een verdere vergrooting voldoende gewettigd zou 
zijn ; immers waar het gewicht met de 3 ' macht der afmeting tot 
in het reusachtige en oidjandelbare toeneemt, stijgt het veld voor een 
gegeven interferrnm slechts logarithmisch, d.w.z. op zeer ongunstige 
wijze. Men verkrijgt dus enkel voor een gegeven veld een grooter 
interferrnm ; of dit gemak de hooge kosten wettigt, die allengs die 
van een gemiddelden laboratoriums-inventaris beginnen te overtreffen, 
lijkt eenigszins problematiek. 
h H. DU Bois, Versl. Afd. Nat. 18 p. 118, 1909; 19 p. 397, 1910. 
