152 
[)e grootliekl a bleek door de associatie onveranderd Ie zijn gebleven, 
en wel = a^, — de waarde voor het ge\ al dat alle niolecnlen enkel- 
voudig zouden zijn — alles betrokken op een enkele ') moleculaire 
hoeveelheid (b.v. 18 Gr. H,0, 46 Gr. C^H^O, enz.) Immers men heeft 
blijkbaar (de index 2, heeft thans, in afwijking . van mijn Teyler- 
stuk, op de dubbelmoleculen, de index 1 op de enkele niolecnlen 
betrekking) : 
+ 2 X 
W 2^^ 
waarin = en is, zoodat wij verkrijgen: 
rt = (1 — + 2 (1 - /l) /I a, = n, . 
Verder is 
i = 6, + I* 6, = 6, - (1 - (S) (- ‘/, 6, + (.,) = 6. - (1 - A 4 
of = V, 6, + (- '■/, »,+*.)= 7, K + 
De door van der Waals gebruikte toestandsvergelijking (p. 1127) 
is met de onze indentiek, aangezien van der Waals uitgaat van 
1 — . 1 ’ enkele moleculen en x dubbelmoleculen, tezamen 1 mol., 
terwijl wij zijn uitgegaan van enkele moleculen en (1 — [3) : 2 
dubbelmolecnlen, tezamen 7^ (1 -f /l) moleculen. Waar wij dus de 
.ska /-hoeveelheid fn.1. een enkele moleculaire hoeveelheid, bv. 18 Gr. 
water, enz.) konstant hebben gelaten, en bij de associatie het aantal 
moleculen lieten veranderen van 1 tot (1 -|- j3) — liet van der Waals 
het aantal moleculen konstant = 1, terwijl hij de 5to/-hoe veel heid 
liet toenemen van 1 tot 1 x. 
Let men hierop, zoo gaat bij van der Waals a : (1 -f- .'c) .over in 
v' (nu, evenals bij ons, betrekking hebbende op een enkele molecu- 
laire stof hoeveel heid), en verkrijgt men : 
^ v' v'^' 
waarin dus 1 : (l-)-a^) identiek is met onze (l-j-/^) ^ 2, v' met onze v, 
terwijl VAN der Waai.s A/; = 0 stelt, en derhalve met iclefilificeert. 
2. Daar i^, de dissociatiegraad der dubbelmoleculen, een functie 
dp d'p 
is van v, zoo zal bij de bepaling van = 0 en - — = 0, teneinde 
dv dv^ 
de waarden der kritische grootheden te vinden, de afhankelijkheid 
i) In het geciteerde TcYLER-stuk betrok ik alles op een dubbele moleculaire 
hoeveelheid, maar ik acht het praktischer de verschillende grootheden op een enkele 
moleculaire hoeveelheid te blijven betrekken. Dientengevolge zijn thans alle groot- 
heden gedeeld door 2, resp. door 4. 
