153 
(Ier grootheid /> van v in acht dienen te worden genomen. De daarop 
betrekking hebbende berekeningen zijn vrij omslachtig, en zijn door 
mij in liet geciteerde TEVLER-stuk in een afzonderlijk hoofdstuk (§ 5, 
p. 25 — 34j nitgevoerd. (Zie ook het boven reeds geciteerde Akademie- 
Verslag van 9 Juni 1909, p. 34 — 37j. Wij verwijzen naar dit stnk, 
en vermelden hier alleen de uitkomsten der berekeningen — wederom 
alles betrekkende op een enkele moleculaire hoeveelheid. 
Voor Vk werd gevonden : 
Vk = dhkX 
711 
‘2 
3m^ — 2« ’ 
waarin 
m=\ 
rn = 1 + (l + cp) + (1-3^?D (1+^)= 
terwijl 
Lb 
V — b 
(4) 
is (|). 26 en 29 l.c.). 
Wanneer LI) = 0 en dus ook r/ = 0 is, zooals van der Waars 
aanneemt, dan n<)g blijft 
,n = 14. 7,(1 (1-/1) + 73/1(1 _/^)(i - 3/17 = (1 1 i3m-'U(iVUi3y i ’ ^ 
waardoor voor Vk, met 
3,/r-2« = (l+/l)^(l-7jl), 
gevonden wordt : 
Vk = 3b, X 
(27 
Hierin moet natuurlijk de factor 3 door een kleineren (bv. 2,1) 
worden vervangen, Avanneer I> een functie van v is, en tusschen 
I)^ en hg varieert, wanneer v van co tot verandert. 
Wat nu de factor van 3hk betreft — welke volgens van der Waals 
(betrokken nl. op een enkele moleculaire hoeveelheid en niet op 
een 1 -f- x maal grootere hoeveelheid) konstant = 1 zou blijven (bij 
benadering althans) — zoo zien wij terstond, dat deze factor vrij 
sterk van de eenhaid zal kunnen afwijken. Terwijl bij /1=0 (alleen 
dubbele moleciden) en /I = 1 (alleen enkele molecnlen) de factor 
behoorlijk =1 is, heeft deze bij /I = 7g de miniiimmw aarde 7n- En 
deze reeds 117 o bedragende afwijking accentueert zich nog sterker, 
wanneer Lb 7iiet=0 is, maar b.v. een negatieve waarde heeft. 
Voor RT'k hebben wij (p. 31 l.c.) gevonden (alweder op een 
enkele moleculaire hoeveelheid betrokken) : 
