170 
ovei'bleet. Er werd na werking van een veld van 400 ganss bij 
4°. 25 K. een stroom van 0.1 ampère in het klosje gevonden. Voor 
een veld van 189 ganss zooals voor de andere proeven gebruikt 
was, zon daaruit (bij evenredigheid) volgen 0,045 ampère, terwijl 
bij de hoofdproef bij dezelfde temperatnnr en hetzelfde indnceerend 
veld gevonden werd 0,4 ampère. 
Beter nitkomst gaf de proef, waarbij in het klosje eerst een 
stroom wordt opgewekt — analoog aan de door Weber ter 
verklaring van het diamagnetisme ingevoerde stroomen in weer- 
standslooze banen — , die vervolgens door het ophetfen van het veld 
weder vernietigd wordt. Er werd nn een bijna volkomen compensatie 
gevonden. De proef geschiedde door het aanbrengen en daaropvolgend 
opheffen van een veld van 189 ganss. Deze proef is van bijzonder 
belang, omdat de in de vorige mededeeling aangevoerde — doch 
tevens onwaarschijidijk geachte — hypothese, dat de magnetische 
eigenschappen van het materiaal van het klosje bij de verschijnselen 
eene belangrijke rol zonden spelen, hiermede zeer zwak komt te staan. 
Omtrent de werking van het magnetisch veld der aarde zij opge- 
merkt, dat de stroom in het klosje, wanneer dit met de windingen 
loodrecbt op den meridiaan gebracht wordt, in een der standen 
Noord — Zuid eene iets kleinere en in de andere een iets grootere 
waarde zal aannemen, dan in den stand Oost — West, waarin wij 
onderstellen dat de stroom is opgewekt. Onze geleider, waarin de 
stroom zonder electromotorische kracht rondloopt, is wanneer hij aan 
de werking van een veld wordt blootgesteld het arialogon van de 
moleculaire stroomen van Ampère (gevormd door rondloopende 
electronen), welke in de theorie van het magnetisme van Langevin 
eene rol spelen, wanneer zij, in het veld gebracht, daarvan, overeen- 
komstig Lorentz’s theorie van het ZEEMAN-effect, de diamagnetische 
werking, ondervinden. In het geval van onze proeven was de werking 
echter te gering om lettende op de nauwkeurigheid, die hoogstens 
bereikt kon worden, in aanmerking te komen. 
§ 8. {Naschrift bij het ter perse gaan). Herhaling der proeven 
hij niet gesloten stroombaan. 
In het vorige is altijd ondersteld, dat de magnetische eigenschappen 
van het materiaal van het klosje slechts een ondergeschikte rol 
speelden bij de verschijnselen, die werden waargenomen wanneer de 
proeven er op ingericht waren om een voortdnrenden stroom te doen 
ontstaan. En dit wel op grond zoowel van het verschil in de ver- 
schijnselen bij het plaatsen van de windingen evenwijdig aan of 
loodrecht op het veld bij afkoeling in het veld, als van de compen- 
