door Wkiss opgeslelde theorie van het ferromagnelisme — fiinda- 
inenleele vraagstuk der pai-ainagnetische verzadiging aan te vatten, 
hel) ik dezei- dagen eindelijk kunnen voldoen '). Li de eei’ste plaats 
was het noodig over eene stof te beschikken, waarvan kon worden 
vermoed, dat zij de wet van Curie, tot welke ook de theorie van 
Langevin voert, tot bij helininteinperaturen zou volgen. In de tweede 
plaats, dat deze stof een sterke had. Beide eigenscha|)pen meende 
ik vereenigd te vinden in het mij reeds vroeger door Prof. LTrbain 
welwillend ter beschikking gestelde gekristalliseerde gadoliniumsulfaat. 
Volgens vroegere onderzoekingen samen met Perrier en Oosterhuis 
verricht, was het gebleken, dat gadoliniumsulfaat tot bij het smeltpunt 
van waterstof de wet van Curie ''olgt, en daarbij geen verzadigings- 
verschijnselen vertoont, die trouwens volgens de theorie \an Langevin 
dan van ferromagnetischen aard moesten zijn, daar paramagnetische 
bij de bereikbare waarde van a nog niet duidelijk waar te nemen 
zouden zijn geweest. Het aantal magnetonen volgens Weiss berekend 
is groot (38). Dat gadoliniumsulfaat ook nog bij helium temperatu- 
ren de wet van Curie zou volgen, meende ik daaruit te mogen 
atieiden, dat het eene ,, verdunde” paramagnetische stof is. De 
atomen gadolinium bevinden zich gescheiden o.a. door het kristal- 
water 0 |) zeer groote afstanden van elkander, wat volgens Med. 
no- I39c van Dr. Oosterhuis en mij zeer bevordelijk is voor de 
geldigiicid van de wet van CIurie tot bij zeer lage temperaturen. 
De proeven hebben eene bevestiging van de theorie van Langevin 
opgeleverd, die in alle gevalle qualitatief reeds volledig is. Om over 
de quantitatieve overeenstemming te oordeelen moeten nog verschil- 
lende correcties worden bestudeerd. De belangrijkste, die in het t)ij- 
zonder niet te verwaarloozen is, wanneer men over de geldigheid 
van de wet van Curie wil oordeelen, is de ontmagnetiseerende wer- 
king van de paramagnetisatie zelf. Immei’S de laatste bereikt buiten- 
gewoon groote waarden. Om dit in het oog te doen vallen vermeld 
ik, dat met 0,345 gram gadoliniumsulfaat bij ongeveer 2° K. in een 
veld van ongeveer 15 Kiloganss eene aantrekking van ruim 100 gr. 
werd waargenomen. Daarbij moet er op gelet worden, dat men 0 |i 
elkaar gepakte kristalletjes onderzoekt. 
De metingen bestonden in het liepalen van de aantrekking in een 
niet- homogeen veld en geschiedden met dezelfde opstelling en de- 
zelfde velden, terwijl het gadoliniumsulfaat in den cryostaat de eene 
1) Voor eenigen tijd is n.1. een volgens het beginsel van Weiss en met diens 
vriendelijke raadgeving geconstrueerde electrornagneet voor liet gebiuik gereed 
gekomen, waarvan het interferruni bij velden van 20000 voldoende plaats biedt 
voor proeven met vloeibaar helium. 
