177 
^ 3. Bereheningen. 
De temperatuur werd voor elk der beide fot differentiaalthermo- 
meter vereenigde thermometers berekend uit de formule gegeven in 
Comm. 25e, doch met enkele wijzigingen. De glasuitzetting f{t) van 
het reservoir werd niet met de daar gegeven kwadratische formule 
berekend, doch uit een graphische voorstelling genomen, waarin de 
kromme door de experimenteel bepaalde punten werd gelegd en geëxtra- 
poleerd werd met behulp van de door Ch. Lindemann bepaalde uitzetting 
voor een andere glassoort. De invloed van deze andere temperatuuraf- 
hankelijkheid van de glasuitzetting bedraagt bij waterstoftemperaturen 
ongeveer Vioo°j bij alle andere temperaturen is ze van geen belang. 
Verder werd het volume in drie deelen verdeeld, a. Het reservoir op 
de temperatuur i van het bad. ö. De capillair waarin de gemiddelde 
dichtheid van het gas met behulp van de hulpcapillair bepaald werd, 
zij is nl. evenredig aan ~, waar de druk in de hulpcapillair bij 
- A 
0°, h die bij de meting beteekent ; c. De staalcapillair en het volume 
orn de spits, waarvan de tem[)eratuur gelijk aan die van de kamer is. 
Deelt men nu nog alle leden der bovengenoemde vergelijking door 
het volume van het reservoir, dan gaat deze over in : 
1 1 ((f 
= i/o 1 + 
ccp 
~v7 
(1 + at) 
273 n 
1 
K 273 ~ 
h V, ■ 
De voorloopige temperatuur, die noodig is voor het berekenen der 
verschillende correcties, werd uit den weerstand van Pt/ berekend. 
Ut 
Zelfs — geeft deze temperatuur voldoende nauwkeurig. De nulpunts- 
druk voor den waterstofthermometer bedroeg //„ = 1191 mm.^), voor 
den heliumthermometer Hg = 1124: mm. Omstandigheden, welke hier 
niet ter zake doen, hadden verhinderd deze drukkingen meer gelijk 
te maken. Eene herhaling der bepalingen, waarbij dit wel het geval 
zal zijn, wordt beoogd. De spanningscoëfficient van waterstof bij den 
zooeven genoemden druk werd 0,0036628 genomen, voor helium 
1) Bij deze drukkingen behoeft ook bij het smeltpunt van waterstof nog niet 
gelet te worden op den thermischen inoleculairen druk volgens Knudsen (Verg. 
Suppl. N**. 34 § 7 en eene weldra te verwachten mededeeling van H. Kamerlingh 
Onnes en Weber over het bepalen van de temperaturen, die met vloeibaar helium 
bereikt kunnen worden. 
12 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIIl. A^. 1914/15. 
