188 
( 20 ) 
. . . . ( 21 ) 
dan verkrijgen 
. . . . ( 22 ) 
voor de beide 
Stellen en 6m^ de veranderingen der hoeveelheden der beide 
phasen voor, dan zal zijn, wegens (19), 
-f öm^ I 
0 = (fm^ -f- 
ffF— -j- v.^d?n.^ 
De door uitwendige krachten verrichte arbeid bedraagt, in verband 
met bovenstaande niteenzettingen, 
= — pdV= — 'piv^dm^ -f- v^dm.^ 
Passen we nn de evenwichtsvoorwaarde (5) toe, 
we, gebruikmakende van (20 en (21), 
tp, + pv^ =ip^ -j- pv^ . . . 
Deze vergelijking stelt de evenwichtsvoorwaarde 
phasen in het hier beschouwde geval voor. 
4. Stellen we ons thans voor, dat het uit de beide phasen be- 
staande systeem eene reëele, oneindig kleine verandering ondergaat. 
De evenwichtsvoorwaarde (22) zal daarbij hare geldigheid behouden. 
Het is duidelijk, dat deze ons dan een verband zal opleveren tnsschen 
de differentialen der veranderlijken. 
Als veranderlijken, die den toestand bepalen, kiezen we voor de 
vaste phase de dilataties en afschuivingen Zz,y^, benevens 
de temperatuur T, voor de vloeibare phase het volume v en de 
temperatuur T. De veranderlijken x„ y,j, z^, y^, Zx en Xy rekenen we 
de waarde nul te bezitten in den toestand, waarvan we uitgaan (die 
echter niet „spanningsloos” behoeft te zijn). We zullen, teneinde 
het verschil tnsschen een eventueel ten slotte bereikten eindtoestand 
(die niet oneindig weinig in mathematischen zin van den aanvangs- 
toestand behoeft te verschillen) en den aanvangstoestand te kunnen onder- 
scheiden van eene inderdaad oneindig kleine toestandsverandering, 
deze laatste voorstellen door dx^, dy,j, dz„ dy,, dz^, dx,j in plaats van 
door Xx, ytj, z,, y,, x,,, die we zullen bezigen voor den eventueel te 
bereiken .eindtoestand. Dit neemt niet weg, dat met de laatstgenoemde 
grootheden toch steeds gerekend wordt, alsof ze oneindig klein waren. 
Aldus handelende verkrijgen we nit (22) door differentiatie 
, Ölpx , , ^ ^ ^ dip, , _ dip. 
dT-^ 
dxx 
dT 
dip. 
dxx+ dy,j -|- ^ dzz-\- ~ dyz^ ~ dz. 
dT 
dT 
dv. 
dz. 
+ pdv.^ -)- v^dp ' 
.(23) 
Hierin beteekent nu ^ dx. 
de toeneming van de vrije energie 
tpi, wanneer de aanvangstoestand eene dilatatie dx^ ondergaat enz., 
evenals zulks in (3) en volgende formules het geval was. 
