195 
Gebruikmakende van (52) verkrijgen we na integratie 
’'‘o9o ^ d" ^ 
Teneinde eene limietwaarde voor Yz te verkrijgen, maken we 
gebruik van de uitkomsten van een onderzoek van Hess over de 
doorbuiging van ijskristallen. Hij belastte een kristal ter lengte van 
2.9 cm., ter breedte van 1.0 cm., en ter dikte van 1.2 cm., aan het 
uiteinde met een gewicht van 5000 gram, zonder dat breuk intrad. 
Nemen we bij benadering aan, dat een ijscylinder van 1 cm. middellijn 
dezelfde belasting zon uithouden. We kunnen dan uit (51) eene 
limietwaarde van Yz atleiden. 
Voeren we deze in (52) in, dan vinden we ten slotte, als we 
aannemen, dat 0=h, hetgeen bij zeer vele stoffen tennaastenbij 
juist is, voor A7’ — 1.19x10 graden, welk bedrag wel niet voor 
meting vatbaar zon zijn. Dat dit bedrag zoo klein is, is het gevolg 
van de kleine waaide der mnximale tangentiëele spanningen, die ijs 
kan verdragen. 
We beschouwden het jinnt aan den omtrek, waarvoor x =z R 
y = 0 is. Nemen we daarentegen het punt, waarvoor = 0, // — R 
is, dan komt er uit de formules 
X, = = 0 . 
Nemen we weder aan, evenals zooeven, dat een ijscylinder van 
1 c.m. middellijn aan zijn uiteinde eene belasting van 5000 gram 
kan dragen, dan vinden we voor Zz eene waarde, die grooter blijkt 
te zijn, dan de waarde, die Ribx'ke aanneemt. Berekenen we daar- 
mede de vriespuntsverlaging, dan vinden we daarvoor RT = — 0°.081, 
een bedrag, dat gemakkelijk gemeten kan worden. 
We zien tevens, dat de vriespnntsverlaging op verschillende punten 
van het 0 [)pervlak verschillende waarden heeft; een evenwichts- 
toestand is dus onmogelijk. Aan onder- en bovenzijde zal de staaf 
ijs afnemen, en wel veel sneller dan aan de zijkanten, die insgelijks 
iets zullen afnemen. Verder zal deze afneming naar het uiteinde toe, 
waar de staaf belast is, sterker worden. 
3". Torsie. 
In dit geval is alleen Qr =|= 0. Uit de fo.imules (51) volgt dan 
voor het punt x = 0, y = R. 
Zz = 0 
2(Y 
:iR^ 
Yz = 0 . 
9 H. Hess Ann. d. Phys. 8 p. 405 1902. 
