222 
tin aan de markt brengen. Die mededeeling werd door hem niet 
bevestigd, daarentegen werd hem verteld, dat in het landschap Doea, 
ten Zniden van Potta, tin, goud en zelfs diamanten aatiwezig waren. ') 
Het laatste onderzoek had eindelijk gedurende de jaren 1910 en 
1911 plaats en wel door J. J. Pannekoek van Rheden. In het tweede 
zijner hieronder vermelde geschriften “) zegt hij ten opzichte van het 
voorkomen van tin ; ,, Volgens de berichten van Wichmann en van 
,, Schelle was . er reden te vermoeden, dat het tin, hetwelk de 
,, bevolking van midden Ngada gebruikt, afkomstig zou zijn van in 
,,dit landschap zelve gewonnen erts. *) Als vermoedelijke vindplaats 
,, wordt de streek ten Noorden van de vulkaan Inië Rië aangegeven. 
„Hij gelegenheid van de expeditie in Noord Ngada in 1890 werd bij 
,,Toreng eene geringe hoeveelheid fijne cassiteriet verzameld. 
„opgedragen onderzoek omtrent het voorkomen van tinerts in deze 
„streken kon loegens den ongunstigen politieken toestand nog niet ten 
„einde gebracht loorden.” 
Na de bovenstaande historische uiteenzetting willen wij thans 
trachten de vraag te beantwoorden of er redenen bestaan, om aan 
te nemen, dat tin op Flores aanwezig is. J. C. van Schelle had die 
vraag in bevestigenden zin beantwoord en wel op grond van de 3 
volgende stellingen 1". dat niets bekend is omtrent den invoer van 
tinnen voorwerpen, 2“. dat de bergbewoners tinnen versierselen 
bezitten en 3°. dat het tin voor hen weinig waarde heeft en ijzel- 
en koper door hen meer op prijs wordt gesteld. Hoewel de juistheid 
daarvan in ’t algemeen gaarne erkend zal worden, mag de opmerking 
h Verslag van de reis van den Controleur Hoedt naar de noordkust van West- 
Flores. Tijdschr. voor Ind. T. L. en Vk. 36. 1893, blz. 281, 292. 
Eenige geologische gegevens omtrent het eiland Flores. Jaarboek van het 
Mijnwezen in Ned. Ind. 39. 1910. Batavia 1912. Verhandel, blz. 132 — 138, pl. X. 
— Overzicht van dc geographische en geologische gegevens verkregen bij de 
Mijnbouwkundig-geologische verkenning van het eiland Flores in 1910 en 1911. 
Jaarboek van het Mijnwezen 40. 1911. Batavia 1913. Verhdlg., blz. 208—226. 
®) Deze opmerking is, voor zoover dit mijn persoon betreft, geheel verzonnen. 
Het eenige wat door mij hieromtrent ooit geschreven werd, luid aldus: „Ebenso 
, schleierhaft (nl. als de herkomst der Moeti Tanah) ist die Herkunft des Zinns, dem 
„eine gleiche Entstehung zugeschrieben wird. Es bedarf kelner eingehenden Ausein- 
,,andersetzung, um darzuthun, dass Zinnerz durch brennendes Gras nicht reducirt 
,, werden kann. Man hat auch noch niemals die geringste Spur von Zinnerz auf 
,, Flores gefunden. Die uns zu Gesicht gekommenen Gegenstande aus Zinn hat 
„Weber beschrieben. Sie sind sammtlich bleihaltig.'’ (Tijdschr. K. Nederl. Aardr. 
Genootsch. (2) 8. 1891, bldz. 230—231). Niet anders is het gesteld met de 
opmerking van P. G. Schmidhamer aangaande de „mededeelingen van de . . _ 
professoren Wichman en Max Weber” (t. a. p. blz. 106)., 
D T. a. p., blz. 226. 
