24? 
Üet vernuftige van de opstelling is daarin gelegen dat de beide 
bundels pi-ecies denzelfden weg, in tegengestelden zin, volgen. Iedere 
verandering bijv. door een verscliil van dichtheid of temperatuur van 
het strooniende medium influenceert gelijkelijk beide bundels en 
wordt dus van zelf gecompenseerd. 
Men kan er zeker van zijn dat een verschuiving der interferentie- 
strepen, die men bij een omkeering van den stroom waarneemt, moet 
worden toegeschreven aan een snelheidsverandering der lichtbeweging 
in het water. De buizen die Fizeau gebruikte hadden een lengte van 
ongeveer 1,5 M. en een inwendigen diameter van 5,3 niM., terwijl 
voor de snelheid \’an het water 7 M. wordt opgegeven. M.Qi wit licht 
werd voor de verplaatsing van den centralen band in het inter- 
ferentiebeeld wanneer de richting vaji den stroom in de buizen werd 
omgekeerd, uit 19 tamelijk goed overeenstemmende proeven, gevonden 
0,46 van den afstand van twee sti'epen ; de berekening geeft ü.404. 
De uitkomst is ten gunste van de theorie van Fresnel. De grootte 
der verschuiving is geringer dan met de volle snelheid van het 
water zou overeenkomen en ook numeriek, binnen de vrij wijde 
grenzen der waarnemingsfouten, zoo als uit een coëfficiënt 1 — — 
zou volgen. 
De proeven van Fizeau, hoewel met eene even eenvoudige als 
volmaakte methode verricht, lieten wegens de bijzondere gevolgtrek- 
kingen over relatieve beweging van aether en mateiie, die men er 
aan moest vastknoopen, eenigen twijfel bestaan aan hun juistheid 
en die twijfel kon slechts door nieuwe proeven worden weggenomen. 
35 jaren nadat Fizeau zijne eerste uitkomsten ') aan de Académie 
des Sciences had medegedeeld, hebben Michelson en Morley de proef 
herhaald. Zij stelden zich daarbij ten doel een paar bezwaren, die 
tegen de wijze waarop Fizeau zijn proef had genomen, konden 
worden aangeveerd, weg te nemen en tevens om nauwkeurig te 
meten met welk breukdeel de snelheid van het water moest worden 
vermenigvuldigd. Michelson maakt van het principe van zijn inter- 
ferometer gebruik, waardoor hij veel wijdere interferentiestrepen en 
zeer veel meer licht krijgt. Verder is de proef op principieel dezelfde wijze 
als bij Fizeau ingericht, maar uitgevoerd met de groote hulpmiddelen, 
die de Amerikaansche geleerden bij groote wetenschappelijke vragen 
te hunner beschikking weten te stellen. De buizen hadden bij het 
onderzoek van Michelson en Morley") 28 mM. inwendige diameter, 
h Gomptes rendus 33, 349, 1851. 
2) A. A. Michelson and E. W. Morley, Influence of inotion of the medium on 
the vclocity of light. Am. Journ of Science (8) 31, 377, 1886. 
17 * 
