en in eene eerste reeks van proeven eene totale ') lengte van 3 M. 
in een tweede reeks van iets meer dan 6 M. 
Uit drie reeksen van proeven met wit licht vindt Michelson door reduc- 
tie voor buizen 2 X ^ M. lang en voor een snelheid van 1 M. persecunde: 
Series A = doublé displacement 
1 0,1858 
2 0,1838 
3 0,1800 
„The final weighted value of A tbr all the observations is A 0,1 840. 
From this bj substitution in the formula, we get s = 0,434 with a 
possible error of ± 0,02”. 
1 
De waarde van 1 is voor licht van de golflengte der Z)-lijnen 
0,437. Deze overeenstemming tusschen theorie en waarneming is 
bijzonder bevredigend. 
In 1895 werd door Lorentz ‘^) eene andei-e formule voore afgeleid n.1. : 
6=1 — 
(X dX 
( 3 ) 
Deze uitdrukking wordt voor de golflengte der Z)-lijnen 
0.451. 
De formule (3) geeft ons eene uitkomst die verder afwijkt van het 
resultaat der waarnemingen dan de eenvoudige formule ^^2). 
,,Sollte es gelingen, was zwar schwierig, aber nicht unmoglich scheint, 
experimenten zwischen den Gleichungen (3) und (2) zu entscheiden, 
und sollte sich dabei die erstere bewahren, so hatte man gleichsam die 
DoppLER’sche Verandenmg der Schwingungsdauer für eine künstlich 
erzengte Geschwindigkeit beobachtet. Es ist ja nur unter Berück- 
sichtigung dieser Veriindernng, dass wir die Gleichung (3j abgeleitet 
haben”. 
Het scheen mij van belang de proef van Fizeau nog eens te her- 
halen, nu de overeenstemming tusschen experiment en theorie min- 
der schitterend was geworden, terwijl toch de genoemde proef van 
fundamenteele beteekenis blijft voor de optica der bewegende lichamen. 
Stelt men zich op het standpunt der relativiteitstheorie dan is, 
zooals Laue heeft opgemerkt, zeer eenvoudig in te zien dat bij 
1) D. w. z. de som der lengten van de lichtwegen in het bewegende medium, 
door elk der interfereerende bundels doorloopen, dus ongeveer tweemaal de lengte 
van een der buizen. 
2) H. A. Lorentz Versuch einer Theorie der eiectrischen und optischen Erscbei- 
nungen in bewegten Körpern, p. 101, 1895. Zie ook Theory of Electrons p. 290. 
®) Lorentz. Versuch u. s. w., 102. 
M. Laue. Die Mitführung des Lichtes durch bewegte Körper nach dem Re- 
lativitatsprinzip. Ann. d. Phys. 23, 989. 1907. 
