250 
schoen het mij een ^root voordeel om gedurende een geruitnen tijd 
den waterstroom constant te kunnen houden. 
Dit was zelfs voor het violette licht volstrekt noodzakelijk, daar 
visneele waarnemingen voor de gebezigde violette kwiklijn (4358) 
ónmogelijk zijn. Michelson kreeg een waterstroom door een bak te 
vullen en die door het bnizensysteem te laten leegloopen. ,,The flow 
lasled abont three minules, which gave time for a number of 
observations with the flow in alternating directions”. Het Gemeente- 
bestuur van Amsterdam heeft voor mijne proeven een buis van 
7.5 c.m., aangesloten op de waterleiding, laten aanleggen. Het 
photographeeren der interferentiestrepen in het violet, waarvoor 5 a 
7 minuten bij één richting van den stroom noodig zijn kon nu zonder 
bezwaar geschieden. De druk van de waterleiding was gedurende 
de proeven zeer constant, de snelheid in de as van de buizen welke 
40 m.m. middellijn hebben en gezamenlijk 6 M. lang zijn bedroeg 
maximaal ongeveer 5,5 M. 
Voordat ik nadere bijzonderheden omtrent de proeven geef, wil 
ik meedeelen dat er eene dispersie van den meesleepingscoefficient bestaat 
en dat de vergelijking (3) en daarmede dus de juistheid van den 
derden term van Lorentz voor water volledig bevestigd is geworden. 
Ik wil niet nalaten hier mijn dank te betuigen aan den Heer 
W. DE Groot phil. nat. cand. en assistent aan het natuurkundig 
laboratorium voor zijne hulp bij het uitvoeren der proeven met den 
definitieven toestel. 
De moeilijkheden die zich bij deze proeven voordeden werden 
eerst overwonnen, nadat twee eerst geconstrueerde toestellen onvol- 
doende waren gebleken. Veel bezwaren veroorzaakte het niet-constant 
blijven van de interferentiestrepen indien de druk van het water 
of de stroomingsrichting werd veranderd. De afstand der inter- 
ferentiestrepen veranderde niet alleen, maar de strepen namen 
een geheel anderen stand in, zoodra de bewegingsrichting 
van het water werd omgekeerd. Al deze onvolkomenheden werden 
geheel weggenomen nadat een opstelling met wijde buizen en met 
een inrichting voor de vatting der eindplaten zooals die in Phg. 3 
is aangegeven, was gemaakt. 
Groeten dank ben ik verschuldigd aan den Heer J. van der Zwa al, 
instrumentmaker aan het natuurkundig laboratorium, die de constructie 
der toestellen naar mijne aanwijzing heeft venncht en verzorgd. 
Op de uitslaande plaat zijn in Fig. 2A, een zijaanzicht, in Phg. 
2B eene horizontale projectie van de geheele inrichting op ongeveer 
Vi 5 van de ware grootte afgebeeld. 
Links is het rechthoekig prisma, rechts bevindt zich de interferro- 
