268 
ook in het subeiitane weefsel de bloedcellen zonden oplossen. Als plaals 
van inspuiting heb ik de conjunctiva genomen : de verschijnselen zijn 
daar beter dan elders te controleeren en men kan gemakkelijk stukjes 
voor mikroskopisch onderzoek uitknippen. 
Welnu: indien men onder de conjunctiva vreemde bloedcellen 
spuit, zijn die gewoonlijk na één dag, zeker na twee dagen ^•er- 
d wenen. Daar ze geen eigen beweging hebben, moet men wel aan- 
nemen, dat ze langs de Ijmphbanen zijn afgevoerd ; een wegvoering 
door phagocjten is in zoo korten tijd niet aan te nemen. Anders 
echter, indien men gesensibiliseerde bloedcellen inspuit. Deze blijven 
ter plaatse liggen; ze lossen niet in noemenswaardige hoeveelheid 
op en indien men na bangeren of korteren tijd de plaats mikroskopi- 
seert (na uitsnijden, fixeeren, inbedden en kleuren), dan vindt men 
een belangrijke verzameling leucocjten tusschen de bloedcellen. 
Eerst na 6—8 dagen zijn meestal de bloedcellen verdwenen soms 
echter kan men ze nog na 10-12 dagen aantoonen. 
In de eerste dagen vindt men in hoofdzaak poljnucleaire kleine 
leucocjten, later meer groote mononucleaire. 
De vraag is nu hoe we dit gedrag kunnen verklaren. Daaikij 
moeten we drie dingen onderzoeken. 
Ie. Hoe komt het, dat de snbconjunctivaal ingespoten gesensibili- 
seerde bloedcellen niet oplossen, tenvijl de intraperiloneaal ingespotene 
dit wel doen. 
2e Waarom blijven de gesensibiliseerde bloedcellen liggen, terwijl 
de normale wordeji weggevoerd. 
3e Wat geschiedt er ten slotte met de gesensibiliseerde cellen : wat 
doen de leucocjten. 
Beantwoorden we nu eerst vraag 1. 
Daarbij komt onmiddellijk ter sprake of in de snbcutane lymohe 
complement aanwezig is. 
De beste oirderzoekingeti hierover voor zoover ik weet, zijn \an 
H. ScHNtiiDiic '), die vond dat inderdaad de weefselljinplie. die men 
verkrijgt door een stukje watten onder de linid te brengen en later 
lilt te persen, zeer weinig complement bevat. Men vindt altijd iets 
meer complement dan in werkelijkheid het geval zou zijn indien we 
werkelyk zuivere weefsellymphe hadden; een geringe bijmenging 
van seritin is natuurlijk moeilijk te vermijden. Het spreekt wel van 
zelt, dat we geen waarborg hebben op deze wijze inderdaad een 
v oetstol te vei'krijgen, die overeenkomt met de weefsellvmphe • het 
stukje watten werkt natnnriijk prikkelend; er komt een ontsteking. 
seq. 
b Ai-ch. f. Hygiene 70 pg. 40 
