m 
den lencocytenvloed te danken is aan dien aflnvaak. Wat elders 
geconstateerd is : nl, een primaire neerose van het weefsel en daarna 
een leucocytenintiltraat ’) heb ik eigenlijk nooit gezien; wel kon ik 
een enkelen keer ook tot een loxischen invloed van de inspuiting 
besluiten uit een oedeem van de cornea: echter gebeurde dit zelden. 
Men doet verder goed de verschijnselen bij snbcutane inspuiting 
niet direct te vergelijken met die bij intracorneale inspuiting (Wessely, 
voN Szily); in het laatste geval is de vochtstroom zeer veel langzamer, 
zoodat hierdoor groote verschillen kunnen voorkomen. Het zou echter 
te ver voeren hierop nader in te gaan. 
We moeten thans nog de derde vraag bespreken: wat geschiedt 
er met de gesensibiliseerde (geagglutineerde) cellen en wat doen de 
leucocyten in dit proces? Ik moet in de eerste plaats meedeelen, geen 
verschil te hebben kunnen vinden tusschen de histologisclie beelden 
bij inspuiting van gesensibiliseerde en alleen geagglutineerde bloed- 
cellen. Dit is nu echter wel in overeenstemming met andere proeven. 
Immers terwijl in vitro er een groot verschil is tusschen de phago- 
cytose van gesensibiliseerde (geopsoniseerde) en niet gesensibiliseerde 
cellen, — de eerste worden gephagocyteerd, de laatste niet, als men 
ze met passende leucocyten samenbrengt — vindt men dit verschil 
iji vivo niet terug Inj inspuiting der cellen in de vooraf, met bouillon 
ingespoten buikholte. Achakd en Foi.x -) hebben kortgeleden ge- 
tracht de oorzaken van dit verschil te vinden, echter tevergeefs. 
Mij is het evenmin gelukt *). Het behoeft echter geen verwondering 
te baren, als we in het snbcutane weefsel eenzelfde gedrag vinden 
als in de geprepareerde buikholte. 
Worden de erythrocyten nu gephagocyteerd? Het is mij trots 
doorzien van vele preparaten niet mogen gelukken in mijn histologisclie 
coupes hiervan zekerheid te krijgen ; een oordeel erover is echter 
buitengewoon moeilijk : leucocyten liggen te midden van een groote 
massa roode cellen en de coupes zijn altijd wel dikker dan één 
roode of witte cel. Wel lijkt het me uiterst waarschijnlijk dat dit 
toch moet gebeuren. Immers : 
V. de roode cellen verdwijnen na 6 — 8 dagen. 
2'“. in vitro worden ze gemakkelijk gephagocyteerd. 
S*'. Het onderhuidsche celvocht en de leucocytenextracten bevatten 
1) H. Fuchs und Meller, Z. f. OphÜialinologie. Bd. 87, pg. 280. 
2} Achard en Foix Arch. de Médecine expérimentale et d’anatomie Patholo- 
gique, Januari 1914. 
S) Prof DR Vries raadde mij aan bij het mengsel (vreemde bloedcellen, versch 
serum (zonder opsoninen) en leucocyten) afscliraapsel van buikvliesendothelien te 
voegen. Ook hiermee had ik echter geen succes. 
