waren geweest, kon nu ook o. ra. Ivwantitatief worden aangetoond,' 
dat het vastleggen van den katalysator in het sulfonchloride of in 
het sulfon een gedeeltelijke paralyse bewerkte, daar de reactie zeer 
veel sneller verliep op het oogenblik, dat een kleine hoeveelheid 
van den katalysator in vrijen toestand in de oplossing aanwezig was. 
Tevens kon niet alle scherpte uit het verloop der reactie worden 
afgeleid (Versl. K. A. 1. c. p. 986 — 987), dat dit alleen bevredigend 
kon worden verklaard, wanneer men de activeerende werking zocht 
in hetgeen er gebeurde tusschen benzol eenerzijds en chloride ~\~ 
katalysator anderzijds, vóórdat zij zich chemisch hadden omgezet. 
Ook hier werd dus ex[)erimenteel bewezen, dat hetgeen plaats 
vindt vóór de binding het belangrijkst stadium van de katalyse is. 
3. Gaan wij nu na wat de beteekenis kan zijn van de verlegging 
der katalyse naar het vóórstadium van de reactie, dan moet er aan 
herinnerd worden, dat krachtens de definitie van Ostwald een 
katalysator een stof zou moeten zijn, die in hoeveelheid en hoedanigheid 
na de reactie onveranderd moet zijn. 
Men mag aan de hand van deze definitie gedurende de reactie 
allerlei materieele en energetische vei'anderingen aannemen, als slechts 
voldaan wordt aan den eisch, dat de katalysator v ó ó r het begin 
en n a het einde ongewijzigd is. 
Zoodra men nu echter een nadere verklaring zoekt, d.w.z. dieper 
doordringt in het mechanisme eener reactie, ziet men, dat ergens 
gedurende de reactie een katalysator niet meer aan die definitie kan 
voldoen. 
Een katalysator kan dus nooit gedurende het gelieele verloop der 
werking onveranderd blijven; een ideale katalysator bestaat evenmin 
als een ideaal gas, of een ideale verdunde oplossing, hetgeen natuurlijk 
niet wegneemt, dat men met het begrip uitmuntend heeft kunnen 
werken. 
Nu zal een stof 'des te meer dezen idealen toestand naderen hoe 
geringer de materieele of energetische verplaatsingen zullen zijn en 
het is zonder meer duidelijk, dat dergelijke zeer geringe verande- 
ringen juist zullen plaats vinden bij het naderen van den katalysator 
tot de te activeeren bindingen. 
Wanneer de werking daarbij staan blijft, kan men begrijpen, dat 
deze verschuivingen zoo gering kunnen zijn, dat zij aan de waar- 
neming ontsnappen fdat men bijv. een zelfde evenwicht schijnt te 
bereiken onder invloed van verschillende katalysatoren, hetgeen in 
werkelijkheid niet het geval kan zijn). 
