295 
i. Wil men zich nn van deze uiterst geringe werkingen, die bij de 
katalyse voldoende en maatgevend zijti, eeji concrete voorstelling 
maken, dan kan men aanknoopen bij de moderne beschouwingen 
over onze atoomwereld. 
Men neemt aan, dat de atomen bestaan uit, of tenminste bevolkt 
worden door, electronen en dat zij elkander vasthouden door middel 
van krachtvelden tnsschen deze corpnscnla; de katalytische werking 
kan men dan beschrijven als een verandering dezer krachtvelden 
bij het naderen van den katalysator. Is dit zoo, dan heeft men in 
de zuivere photokatalyse de allereenvondigste katalytische werkingen 
en de bestndeering dezer verschijnselen zal onze inzichten onge- 
twijfeld zeer verdiepen 
Evenals men bij het dieper doordringen in de verschijnselen in 
het algemeen, gedwongen wordt de stof in steeds fijnere eenheden op 
te lossen, zoo is het met de bijzondere, die men katalytische noemt, 
gegaan ; juist hier zal blijken, dat, hetgeen wat i n de atomen 
geschiedt, van overwegend belang zal zijn. Maar evenmin als wij den 
idealen katalysator onder de atomen hebben kunnen vinden, zullen 
wij hem onder de electro-magnetische evenwichtsverstoringen kunnen 
verwachten, alleen de grens van ons inzicht in de katalytische ver- 
schijnselen is een schrede verplaatst, 
II. 
1. Gedurende deze grootendeels inductieve ontwikkeling mijner 
denkbeelden, had mijn leerling H. ,1. Prins een synthese gevonden 
van chloorpropaan-derivaten en raadde ik hem aan, dit experimenteele 
onderwerp aan een overzicht van de verschillende gevallen der reactie 
van Friedel en Crafts te verbinden ^). 
Daarmede stelde hij zich echter niet tevreden, maar heeft getracht 
uitgaande van het ,, Principe der wederkeeiigheid” een verklaring te 
geven van de katalytische verschijnselen in het algemeen met de 
reactie van Friedel en Craits als bijzonder geval. 
‘j Het allereenvoudigste geval is de photokatalytisclie verandering van een één- 
atomig element. 
-) De reactie van f. en Gr. biedt ons nml. reeds een groote verscheidenheid 
van katalytische reacties, omdat het AIGI3 allerlei verbindingen kan aangaan. 
Alleen in de gevallen, dat liet zich noch met de uitgangsprodukten, noch met 
het eindprodukt vereenigt, of dit secundair aantast, benaderen wij een geval van 
zuivere katalyse. 
Het aantal dezer gevallen is zeer gering, de chloreering van benzol is daarvan 
een zeer geschikt voorbeeld ; hier is de hoeveelheid van den katalysator inderdaad 
zeer miniem, (z. v ). 
20 * 
