298 
cii omdat het AlCh tegelijkertijd het chloor niet meer kan activeeren. 
Bij lioogere temperatuur begint de chloreering; wij mogen aan - 
nemen, dat dan het stelsel tot het katalytisch stadium 
begint te naderen. 
Het spreekt echter wel van zelf, dat een geval, zooals het chloreeren 
van benzol, zelden aangetrolfen wordt; ik noem als vermoedelijk 
hiertoe naderend: alle ionen-reacties in waterige oplossingen; de 
vereeniging van waterstof en zuurstof en de ontleding van waterstof- 
snperoxjde op of in platina; den overgang: chloraal = methachloraal 
onder invloed van sporen pyridine ; den overgang : aldehyde = 
paraldehyde onder invloed van zwavelzuur, enz. 
Veel veelvuldiger zullen de gevallen zijn, zooals de chloreering 
van nitrobenzol, waar de katalysator zich ten opzichte van één der 
stoffen reeds vrij ver over dit gunstigste stadium heen bevindt; dan 
zal hij zich aan één der componenten tot een min of meer stevige 
verbinding hebben \astgelegd. 
De sulfonvortning uit broomsulfonchloride en benzol onder mede- 
werking van H/6’4 is hiervan een illustratief voorbeeld. 
Het AlCl^ is aan het sulfonchloride gebonden en is dus ten op- 
zichte van het chloride reeds ver van het katalytisch stadium verwij- 
derd, echter bij 25° niet volledig geparalyseerd, daar het blijkens het 
reactieverloop nog in staat is het tweede molekiml (benzol) te acti- 
veeren. 
Het gevormde sulfon vereenigt zich nu ook met het AICI^ en 
nu blijkt, eveneens nit het reactie-verloop, dat het hierin het benzol 
blijft activeeren, echter niet meer in staat is sulfonchloride te be- 
ïnvloeden, want een overmaat van dit laatste heeft geen invloed op 
de reactiesnelheid. (Zie OuviKRen Böeseken, Versl. Ak. W. 1912, 979). 
Uit dit geval blijkt hoe gecompliceerd deze reactie kan worden, 
wanneer er verschillende stoffen in hef reactie-mengsel aanwezig 
zijn, die den katalysator min of meer paralyseeren en dat alleen 
een heldere voorstelling der katalyse ons in staat stelt de waarnemingen 
bevredigend te interpreteeren. 
Symbolisch voorgesteld hebben wij dus hier (wanneer wij aanne- 
men dat het HCl (D) niet hindert, hetgeen door Olivieh ook is 
vastgesteld) : 
A + B ^ C -f D 
I tl I 
I — Al Ch^-l 
Het AlCl^, dat aan C (het sulfon) is vastgelegd, kan A (het sul- 
fonchoride) niet meer bereiken, alleen het AlCi^, dat aan A zelf is 
vastgelegd, kan de S-Cl binding nog wel activeeren, maar toch veel 
