325) 
nomen versdiii van meter 27 en den internationalen meter, id 
werkelijkheid is, kan ik tnet aange\en. De middelbare fout in de 
aangenomen waarde van 4A/ is ± 1/^8. Het is dus mogelijk dat een 
deel van de waarde van LL door eene fout in dat aangenomen 
verschil kan verklaard worden, maar het is onwaarschijnlijk dat zij 
de oorzaak van het geheele verschil, LL = , zou zijn. 
5". De waarde van dezen term kunnen we tamelijk nauw 
keurig bepalen. Volgens telegratische mededeeling van den Heer 
Hknoit is de door hem gebruikte gemiddelde uitzetting per graad van 
de uit het 2e alliage vervaardige prototype tusschen 0° en 15°, 
l/\662, de door mij gebruikte gemiddelde uitzetting tusschen diezelfde 
grenzen van den uit het Ie alliage vervaardigden meter 27 is 
D'',493, hetgeen een verschil geeft van 0'gl69. Door directe verge- 
lijking is echter, zooals boven vermeld is, voor het gemiddelde ver- 
schil in de uitzetting van meters van het 2e en het Ie alliage gevon- 
den 0/g02. 
Nemen wij aan, dat werkelijk de uitzettingscoëfticienten van de 
meters van het 2e alliage aan elkander gelijk zijn, en dat dit eveneens 
het geval is met de meters van het 2e alliage, hetgeen beide vol- 
gens de mededeelingen van Bosscha zeer waarschijnlijk is, dan zou 
dus de fout A/1 bedragen. Daar t ongeveer 15° is, wordt 
4/A,'l gelijk 9'g dus bijna geheel gelijk aari de gevonden waarde 
van AA, 8/g7. 
Hoewel deze beschouwingen ter verklaring van het verschil der 
te Breteuil en te Delft verki-egen uitkomsten volstrekt geen aanspraak 
maken op absolute zekerheid, geloof ik toch dat de waarscliijtdijkheid 
niet gering is, dat dit verschil voor eeji groot deel moet worden 
toegeschreven aan eene afwijking tusschen het aangenomen en het 
werkelijk bestaande vei-schil der uitzettingscoëfticienten van de proto- 
type te Breteuil en den meter N“. 27. Het blijft voor het oogenblik 
geheel onbepaald, welke de ware uitzettingscoëfficienten dier meters 
zijn, en of die van 27, volgens de methode van Fizp:au bepaald, g]-ooter 
of minder vertrouwen verdient dan die van de prototype, die, zoo 
ik mij niet vergis, uit directe metingen bij verschillende tempera- 
turen is afgeleid. Maar hoe dit zij, het is van groot belang, en dit 
is geloof ik de hoofdzaak die uit mijne beschouwingen kan worden 
afgeleid, dat, indien men ovei’gaat tot eene directe vergelijking van 
meter 27 met den iidernationalen meter, volgens het aan onze 
regeering toegekende recht, men zich niet beperkt tot eene vergelijking 
bij eene gemiddelde tem[)eratuur, maar ook, zoo niogelijk, den 
absoluten uitzettingscoëfficient van onzen meter, en zeker het verschil 
in de uitzetting van 27 en de prototype bepaalt. 
Lenk {Zwitser lanck. 
