34G 
mogelijk, om onbruikbare kapillairen weer snel te herstellen, en bij 
een randsnede van ea. 0,0i m.M. dikte, ecne doorsjiede te verkijgen 
welke in de verschillende richtingen niet meer dan c.a 0,002 m.M. 
van den cirkelvorm afwijkt. De opening werd met behulp van een 
horizontaal mikroskoop, met mikrometerokulair, beweegbaren draad 
en trommel voorzien, in tien of twaalf richtingen gemeten ; deze 
getallen werden in ’t kwadraat verheven en opgeteld, de soni door 
het aantal gemeten diameters gedeeld, en de vierkantswortel uit het 
quotiënt als de te bezigen waarde van 2r aangenomen. Met het oog 
op de metingen bij zeer hooge temperaturen, en de noodzakelijkheid 
om telkens weer de kapillair bij te slijpen, werden geen buizen 
beneden 0,040 c.M. straal gebezigd. 
De platina-rhodium-kapillair eindigt aan de bovenzijde in een ge- 
polijste, zeer vlak afgedraaide koperen schijf; ook de buis van ’t 
justeer-apparaat R draagt zulk eene cirkelronde plaat. Een zeer dun 
cirkelrond ringetje van mica wordt als tusschenlaagje gebezigd, en 
de kapillaire buis aan het gasbellen-apparaat vastgeschroefd; met 
een paar zeskan tige sleutels trekt men de twee platte uiteinden dan 
gasdicht aan elkaar. Deze sluiting is zeer volkomen, en geeft, wan- 
neer ze goed gekontroleerd wordt, nimmer aanleiding tot lekkage. 
^ 9. De temperatuurmeting geschiedde met thermoelement en kom- 
pensatiebank, op de wijze, welke aan dit laboratorium steeds ge- 
volgd wordt 0- Oorpronkelijk was het mijn plan, den platinadraad 
van ’t thermoelement eenvoudig aan de platina-rhodiumbuis vast te 
smelten, en dus deze laatste als den éénen draad van ’t thermo- 
element te bezigen. De moeilijkheid eener volkomen isolatie echter 
bij zeer hooge temperaturen, deed dit denkbeeld vervallen; het thermo- 
element, met kapillairen uit MAUQUARUT’sche massa geisoleerd, werd 
met platina-draden aan de kapillaire buis vastgebonden, en met den 
ijsketel Y (tig. 2a) verbonden. De draden van het element zijn, 
vanaf de soldeerplaats, over ongeveer 5 c. M. onbedekt • deze sol- 
deerplaats^ bevindt zich met den scherpen rand der kapillaire buis 
m hetzelfde horizontale vlak, en in de onmiddellijke nabijheid van 
de opening. Het spreekt vanzelf, dal alle platina-deelen binnen den 
oven (kroezen, draden, enz.), uit iridiumvrij platina moeten zijn 
vervaardigd, om besmetting der thermo-elementen te voorkomen. 
^10. De instelling van de kapillaire buis, ten opzichte van het 
vloeistof-oppervlak, geschiedt nu zoo, dat men het vloeistof-oppervlak 
b f • M. Jaeger. Aaleilung u, s. w. (1913), zie p. 16—24. 
