423 
Men kan nn voor eene heele reeks van waarden van 6, p en q 
gaan berekenen, en deze waarden in eene grafiscdie vooi-stelling als 
koördinaten uitzetten. Als men dan H meet, en r en r/, kent, kan 
men p berekenen, en nit de tigunr direkt q (en dus ook •/) grafisch 
interpoleeren. Het voorgaande tabelletje geeft een overzicht van de 
waarden van p en q, voor eene reeks hoekwaarden (9, die tnsschen 
0° en 90° liggen. 
Het blijkt, dat p en q tegelijkertijd een minimum, liereiken voor 
(9 = 70°31'43", en dat de betrekking van jCantor eigenlijk zonder 
merkbare font alleen geldt voor waarden van e, die ongeveer tnsschen 
0° en 0°55' gelegen zijn. De kromme lijn wijkt echter in het 
algemeen slechts betrekkelijk weinig van de rechte lijn af, maar 
toch, zooals ons bleek, nog genoeg, om eene korrektie der volgens 
Cantok’s formule berekende gegevens noodig te maken. 
§ 5. Het is nn wel aan een voorbeeld geraakkelijk in te zien, 
dat vooreerst de berekening op de zooeveu genoemde wijze, en die 
volgens Cantor’s formule, nimmer eenige merkbare verandering in 
öp 
den vorm der p-t-krommen, en dus evenmin in de waarden voor 
tengevolge kan hebben; de afwijkingen van eene lineaire betrekking 
tnsschen p en <[ zijn tnsschen <9 =-■ 70°3i'43'' en = 90°, zóó gering, 
dat eene merkbare deformatie der bedoelde krommen niet kan 
intreden. Wel echter is eene paraUelverschuiving eener zoodanige 
kromme het gevolg, welke de absolute xvaarden van / en p iets 
verkleinen zal Dat deze invloed in de door ons onderzochte gevallen 
geenszins onbeteekenend is, kan op de volgende wijze blijken. Als 
twee niteenliggende gevallen onder de hier onderzochte vloeistoffen 
kiezen wij den aetkylaetker, aangezien H hier de kleinste door ons 
waargenomen waarden heeft; en anderzijds eene stof als den resorcine- 
monomethylaether, bij welke de gemeten waarden tot de vrij groote 
belmoren. De berekening is aldus nitgevoerd dat H in mm. kwik- 
zilver, wordt vermenigvuldigd met het soortelijk gewicht van kwik, 
en vervolgens door het i)rodukt r . dt wordt gedeeld, waarbij r wordt 
uitgedrukt in mM. Bij de aldus verkregene waarden van p, worden 
nu uit de tabel of de figuur, de overeenkomstige waarden van q 
gevonden, deze door 2 gedeeld, en vermenigvuldigd met ’t produkt 
r^.df Aldus vindt men x mG. per mM., en door vermenigvul- 
diging met 9,806, in Erg per cM^. 
28 * 
