426 
ester, bij den me thulacetijlazlj muren metkylester, bij broommalonzuren 
(haethijkster, bij den besizylaethi/hnalonziiren dinethylester , den onder- 
koelden wijnsteenzuren dimethyl-, resp. diaethylester en het a-campko- 
ïeenzuur, en vooral bij het salol en bij de resorcine-monomethyl-, en 
dimethylaethers. Zelfs in deze ongunstige ge\allen gehikte het soms 
eene eid<ele maal, om goede bepalingen te doen; meestal echter is 
dit onmogelijk, wat daaruit blijkt, dat ook bij eene snelheid van 
blazen-vorming van 50 tot over 200 sekunden, het onmogelijk is, 
om een maximaaldruk (e vinden, die onafhankelijk van de snelheid 
van toestrooming der stikstof is. Het gedrag van zulke uiterst viskeuze 
vloeistoffen tegenover de daarin gevormde gasbelletjes, is zéér 
wisselend en vaak allerzonderlingst: hier wordt gebrekkige afsnoering 
der gasbelletjes van de kapillaire buis, daar eene periodieke druk- 
vermeerdering en -vermindering zonder springen der gasbellen, elders 
’t plotseling niteenspatten van ééne groote gasbel in vele kleinere 
waargenomen, doch nergens een maximaaldruk, die inderdaad on- 
atliankelijk is van de snelheid van gasbellen-vorming, en dus aan 
een waren evenwichtstoestand kan beantwoorden. En dit laatste is 
toch juist zoo kenmerkend voor al onze andere metingen : binnen 
zéér lüijde grenzen l:an men bij de gewone vloeistof en die toestroomings- 
snelkeid der stikstof wijzigen, zonder dat eene merkbare verandering 
van den waargenomen druk H te bespeuren is. Anderzijds hebben 
wij eene geheele reeks van zeer dunvloeibare stoffen onderzocht 
zooals bijv. bij tot -80° C. afgekoelden aethylalkohol, diaetkylaether, 
aethyljormiaat, cldoorkoolzuren aetliylester, aceton, methylpropylketon 
chloroform, enz., welke ondanks de lage temperatuur lóch goede waar- 
den voor H leverden : het feit, dat de temperatuur zoo laag is, kan 
dus alleen al evenmin van doorslaand gewicht zijn voor de abnormaal 
hooge waarden van x of p. Het dient echter in dit verband overigens 
te worden herinnerd, dat Eötvös’ betrekking van niet strenge geldig- 
heid meer kan geacht worden voor temperaturen, die lager gelegen 
zijn dan ongeveer de helft der absolute kritische temperatuur der 
betr. vloeistoffen. In dit verband valt ook nog op te merken dat 
eene bijzonder groote vluchtigheid der vloeistof bij de waarnemings- 
teniperatuur, vaak eene oorzaak van storing bij de meting van H 
kan zijn, waarbij nl. dan H steeds te groot schijnt. Echter kan 
men door herhaling der proef en zeer voorzichtig werken, toch ten 
slotte wel de juiste waarde voor H uit de waarnemingen afleiden; 
zoodat ook deze bron van onnauwkeurigheid niet van essentieel 
belang blijkt te zijn. 
Het is, — alles te samen gevat, — naar onze meening dan ook 
zeer onwaarschijnlijk, dat de viskositeitsveranderingen der onderzochte 
