430 
zoodat de specifieke werking van ’t fluoor geringer schijnt te zijn 
dan het verschil in werking tusschen broom en chloor. Evenzoo is 
de waarde \'an ft voor den hroommalonzuren aanzienlijk 
grooter dan voor den malonzuren aethylester, \ oor tetrachloorkoolstof 
grooter dan voor chloroform. 
2. De intrede van N-atomen in plaats van C-atomen, of die van 
negatieve N-houdende radikalen in plaats van een H-atoom, heeft 
eene aanzienlijke vergrooting der vrije molekulaire oppervlakte- energie 
hij dezelfde temperaturen ten gevolge. 
Zoo is ft veel grooter voor o-nitro-anisol dan voor anisol voor 
o-nitrotoluol aanmerkelijk grooter dan voor toluol ■, voor nitrobenzol 
veel grooter dan voor benzol ; voor aniline of o-toluïdine, aanzienlijk 
grooter dan voor benzol, resp. toluol. Evenzoo voor pyridine veel 
hooger dan vooi- benzol-, enz. 
3. De intrede van aromatische koolwaterstofresten in plaats van 
H-atomen, vergroot de waarde van de molekulaire oppervlakte-energie 
aanzienlijk. 
Zoo zijn de waarden van ft voor salol veel grooter dan voor de 
andere salicylzure esters -, van benzylbenzoaat veel grooter dan van 
de andere twee benzoaten-, van acetophenon aanzienlijk grooter dan 
van aceton of propylmethylketon -, van benzylaetlnjlmalonzuren diaethyl- 
ester veel en veel grooter dan van den malonzuren ester zelf; enz. 
De verdere onderzoekingen in deze richting zullen, gelijk gezegd 
werd, ons nader moeten uitwijzen, in hoeverre deze regels van 
algemeene toepassing kunnen geacht worden. 
Anorganisch- Chemisch Laboratorium 
Groningen, Juni 1914. der Rijks -Univ er siteit. 
Mineralogie. De Heer H. Haga biedt mede namens den Heer 
F. M. Jaeger eene mededeeling aan : „Over de ivare Symmetrie 
van den Cordiëriet en den Apophylliet” . 
§ 1 . Als voortzetting van onze onderzoekingen ') over de symmetrie 
van kristallen, welke als mimetisch of pseudosymmetrisch kunnen 
aangemerkt worden, zijn in het volgende de resultaten onzer proef- 
nemingen vermeld, welke betrekking hebben op den cordiëriet {ioliet -, 
dichroïet) en op den apophylliet {albien ; ichfhyophtalm). Van beide 
silikaten stonden ons exemplaren van verschillende vindplaatsen ter 
beschikking, een feit, dat bij de studie der RöNTGENogrammen, gelijk 
verderop duidelijk zal worden, van niet te onderschatten beteekeni^? 
') H. EIaga en F. M. Jaeger, deze Verslagen 22. 725. Januari 1914. 
