43Ö 
kunnen zijn, dat het geheele aspect der figuur daardoor een ander 
wordt. Wanneer men bedenkt, dat alle deze foto’s onder volkomen 
analoge omstandigheden zijn verkregen, terwijl bijv. ook de hard- 
lieidsgraad der RöNTOENbuizen in alle gevallen dezelfde was, dan 
volgt uit deze feiten, dat weliswaar de „symmetrie” van eenzelfde 
mineraal steeds dezelfde is, doch dat het aantal en de rang- 
schikking zijner molekulaire netvlakken, alsmede hunne net-dicht- 
heden, blijkbaar variabel zijn met de bijzondere omstandigheden, 
waaronder het mineraal is ontstaan. Voor de uitwendige begrenzing 
der kristallen is dit een sinds lang bekend, en nit het verschil 
in de bij de groeiing van het kristal medewerkende faktoren ook 
wel te verklaren feit. Uit onze proeven echter volgt, dat ook de 
innerlijke bouw, dus de molekulaire rangschikking zelve, met die 
uitwendige faktoren wisselt, en dus aan de bijzondere vindplaats 
van een mineraal niet alleen de verschillen in habitus der kristallen, 
maar ook zekere variatie’s in zijn innerlijken molekulairen bouw 
beantwoorden. Bij de groote beteekenis dezer gevolgtrekking voor- 
de vraag naar het konstant zijn der mineraal-species, en naar den 
samenhang in het algemeen tnsschen de uitwendige krachten tijdens 
de ki-istalvorming en de innerlijke structuur der kristallen, moeten 
wij toch opmerken, dat de juistheid van deze konklusie enkel te 
bewijzen zal zijn, door een zeer groot aantal nog te verrichten 
waarnemingen aan mineralen van velerlei vindplaatsen en van 
nauwkeurig bekende chemische samenstelling. 
Immei-s juist bij vele silikaten, en ook bij den cordiëriet, is het 
bekend, hoezeer zij aan veranderingen onder den invloed van che- 
mische reagentia onderhevig zijn ; en het is toch zeer wel denkbaar, 
dat de door ons gekonstateerde verschillen in innerlijken bouw op 
rekening van zulke chemische verschillen gesteld moeten worden, — 
eer dan op de wisseling der fysische faktoren, die bij de variatie 
der begrenzingsvormen van het mineraal eene rol hebben gespeeld. 
Alleen talrijke experimenten in de door ons aangegeven richting 
zullen eene beslissing in den eenen of anderen zin mogelijk kunnen 
maken. 
§ 6. Wij hebben getracht, om de hemimorfie van den cordiëriet, 
gelijk die uit de beschreven proeven ondubbelzinnig blijkt, nog met 
behulp der thans gebruikelijke fysische methoden te veritieeren. 
Vooreerst hebben wij ‘) getracht, om met behulp der veelgebruikte 
1) Bij deze en de volgende proeven werden wij op zeer welwillende wijze 
bijgestaan door den heer Dr. Ant. Simek. 
