437 
ets-methoiie dit doel te bereiken. De cordiëriet-platen werden, na niet 
benzol en daarna mot alkohol en aelher zorgvuldig gereinigd te zijn, 
zeer kort aan de inwerking van zéér verdund tluoorwaterstofzmir 
blootgesteld ; later werden nog dergelijke proeven met gasvormig 
flnoorwaterstofzuur en met verdunde loogeii verricht. In het laatste 
geval bleek het onmogelijk, om behoorlijke ets-figuren te verkrijgen ; 
bij de bewerkingen met flnoorwaterstofzuur verkregen wij altijd, 
— zelfs na zeer korten tijd, en met eene uiterst verdunde oplossing, — 
tal van etsfiguren, welke in het meerendeel der gevallen 
bleken te zijn. Zij waren (tig. 10a, b en c) in het algemeen zonder 
eenigen regelmaat over de vlakken verdeeld, en bovendien zelf 
zeer onregelmatig in vorm ; alleen op (001 ) gelukte het eenige malen 
langgestrekte rechthoeken te verkrijgen, welke de aanwezigheid eener 
twee-tallige as, en der twee daardoor heengaande loodrechte sjmmetrie- 
vlakken verraadden. De etstiguren op de pinakoïden |100j en |010j, 
en evenzoo die op de prismavlakken {llOj van de kristallen van 
Ibity en Bodenmais, wezen in elk geval op het gemis van een horizontaal 
symmetrie-vlak ; doch zij waren overigens zóó abnormaal, dat zij voor 
de verdere controle der in het vorige afgeleide symmetrie niet geschikt 
geacht konden worden. Ook dit geval bewijst weer, hoe de etsmethode, 
hetzij door het optreden van „abnormale etstiguren”, hetzij door een 
zeer onvolkomen vorm dier figuren, somtijds tot weinig vertrouwbare 
resultaten kan voeren. 
Eene tweede poging ter bepaling der fysische symmetrie grondde 
zich op de overweging, dat, aangezien de hoofdas c van polaire 
natuur is, hare beide uiteinden bij mechanische deformatie of bij 
verhitting eene tegengestelde elektrische lading zouden knnnen ver- 
krijgen. Ofschoon wij ervan doordrongen zijn, dat eene negatieve 
uitkomst in deze zaak van geen doorslaand gewicht geacht mag 
worden, hebben wij toch geruinien tijd besleed met pogingen, om 
met behulp der KuNDT’sche bestuivingsinethode de elektrische polariteit 
dier c-as te bewijzen. Doch hoewel bij gelegenheid dezer studie, bij 
kwartskristallen bijv. zéér fraai de afwisselende roode en gele 
bestuiving der prisma-ribben door ons kon worden waargenomen, 
bleven alle onze talrijke pogingen bij de platen van den cordiëriet, 
zoowel bij de pinakoïdaal als bij de prismatisch gesneden plaatjes, 
zonder eenig positief resultaat. De pyro-, resp. piëzoelektrische polariteit 
schijnt dus in elk geval slechts in een zóó geringen graad tot uiting 
te komen, dat het onmogelijk blijkt hare aanwezigheid ondubbelzinnig 
vast te stellen. 
ó De kruisdraden van het 
hoofdsneden der plaatjes. 
veld zijn in deze figuren parallel aan de optische 
•2d 
Verslagen der Atdeeling Natuurk. Dl. XXiU. A't 1914/15. 
