450 
met algel.oele oplieffing der oorspronkelijke toestandsvergelijking 
feiwijl VAN DHR Waals dus meende voornajnelijk de afmiiUnmn 
van den vloeistoftoestand t. o. d. ideale toestandsvergelijkir/g dwr 
de associalietheone te kunnen verkla.-en, zien wij dat juist in dien 
oestaud deze theorje lot tegenstrijdigheden zou voeren. Alleen 
m den zeer verdunden gastoestand raag men haar aanwenden - 
al .s z.j juist daar niet „oodig Ier verklaring der door van hkr Waals 
hedoelde afwijkingen van de toestandsvergelijking, welke eerst in 
den vloeibaren toestand zouden Ie voorschijn komen, maar die 
zooals WIJ 1,1 voorgaande stukken l.eüben gezien, ook zonder aanname 
van schijnassocintie kunnen worden verklaard. Wèl noodig evenwel 
zooals wij terstond zullen zien, om te verklaren dat alsdan 4m tot 
VI kan worden. 
Dal juist yloeistotren ziel, ten opzichte der 4-waarden geheel naai- 
de gewone theorie met *=/>.?) gedragen - zonder inachtneming 
van schipiassocatie is gebleken bij mijne jongste berekeningen 
■ . V. Argon In IV, p. 1310 zagen wij ni. dat de vloeistofwaarden 
van ê zich geheel overeenkomstig de door mij afgeleide betrekking 
b-/w gedragen. (Indien men „I. ft = 4. ; rt slechts van de door 
ongeooi loofde extrapolatie verkregen waarde 0,286 lot 0,303 verhoogt) 
Dat de dampwaarden van b afwijkingen vertoonen, en zelfs ónmogelijk 
weiden. ,s toe te schrijven aan de wijze van bepaling der damp- 
voliimina bij lagei-e lemperaliiren - immers niet meer door direcfe 
waai neming, maar door toepassing der alsdan nog niet geheel geldige 
wet van Boylc, zooals ik dit in IV, p. 1309 heb aangetoond 
3. Gaan wij er thans toe over den invloed der scliijnassociatie in 
den zeer verdunden gastoestand na te gaan, waardoor zal bewezen 
Taalfwolm «ehand- 
Verkorte afleiding. Stelt men bij eerste benadering (dit is bij 
groote V geoorloofd) de grootheid b onafhankelijk van den (schijn) 
associatieloestand (de grootheid a is altijd daarvan onafhankelijk) 
dan IS de toestandsvergelijking bij groote v: 
= RT (1) 
wanneer van één enkel molecuul zich een fractie at tot dubbel- 
moleciilen associeert, zoodal er l-.r enkele en V,r dubbele zullen 
ijn, te zamen !-■/,*. Bij zeer groot volume kunnen nl. de aan- 
tailen drievoudige, viervoudige, enz. moleculen ten opzichte van dat 
oei duDoele worden verwaarloosd. 
Hienn is gegeven door een vergelijking van den vorm (zie ter 
