452 
Ware er in het geheel geen sehijnassociatie, d.w.z. ware de asso- 
ciatiekonslante 6' absoluut = 0, zoodat er ook bij geen enkel volume, 
hoe klem ook, sehijnassociatie zou kunnen beslaan — dan ware 
^ ~ Maar zoodra er sehijnassociatie bestaat {C eindig) al 
is die ook nog zoo gering (volgens (2) = 0 bij y z= oo), dan wórdt 
dadelijk h (= 4m) met de eindige grootheid R ■. C verminderd, aan- 
gezien y X V 2 'i' = 00 X ü altijd eindig is, zoodat h' <( 4/?r wordt. 
Er is dus disco niinuiteU — immers bij een associatietoestand — 0 
bij v = oo kan // de waarde 4m en ook alle waarden < 4m bezitten. 
Maar deze is slechts schijnbaar, wijl de vermindering van 4m continu 
van de waarde van de dissociatiekonstante C afhangt, welke van 0 
tot elke eindige waarde kan varieeren. 
Nu IS C niet bekend, en deze grootheid, welke van de entropie- 
koristanten afhangt, zou slechts langs statistisch-mechanischen weg 
kunnen bepaald worden, wanneer men alle omstandigheden nauw- 
keurig kende en m rekening kon brengen, die de sehijnassociatie 
bepalen. Bij afwezigheid van deze kennis kan men dus alleen zeggen 
dat waarschijnlijk C zoodanig zal zijn, dat b' = 4??r — ^ tot ongeveer 
b' = m^ zal worden, waarin 1/.^ liet volume der moleculen met 
hun onmiddellijke invloedssfeer (zie § 1) voorstelt — in overeen- 
stemming met de theorie der energieopname en overbrenging door 
het intermoleculaire medium (zie eveneens § 1). 
VVil men een analogiebeeld ; De oude schietbanen-theorie der recht- 
lijnige beweging der botsende moleculen verhoudt zich tot de gewij- 
zigde theorie, waarin de tijdelijke onderlinge beïnvloeding der mole- 
culen wordt beschouwd welke bij iedere botsing zal plaats hebben, 
of (wat op hetzelfde neerkomt) tot de mediumtheorie — als dó 
beschouwing van de lichtwerking van een lichtstraal, nadat deze een 
nauwe opening is gepasseerd — zonder daarbij de buiging in aanmer- 
king te nemen, zoodat slechts dat gedeelte der ruimte achter de 
opening door de lichtwerking zou worden aangedaan hetwelk in de 
richting van den straal valt — zich verhoudt tot de volledige beschou- 
wing van de lichtwerking met inachtneming der diffractie, waarbij 
dus de geileek ruimte achter de opening de lichtwerking ondervindt 
en waarvan men de intensiteitsverdeeling kan bepalen. 
Aanhangsel. Volledige afleiding ') van (4). 
Is er van J mol. een fractie x, tijdelijk tot dubbelmoleculen ver- 
eenigd, een fr actie x^ tot drievoudige mok, etc., dan heeft men derhalve : 
b Reeds m 1908 door mij afgeleid, doch nimmer gepubliceerd. 
