540 
minder goed gevoede exemplaren der zandgronden sorntijds alleen 
mikroskopiscli kunnen worden aangetoond. Noch mikroskopisch, 
noch door kultunrproeven is het gelukt gomparasieten te vinden 
zoodat, gelijk reeds gezegd, bij het ontstaan der kanalen parasi- 
tisme zeker is uitgesloten. ') 
De groote gemakkelijkheid waarmede in het vruchtvleesch van 
de perzikamandel wonden ontstaan door mechanische verwonding, 
doet het vermoeden rijzen, dat de normale gomkanalen het produkt 
van een in het verborgen werkenden wondprikkel kunnen zijn. 
Indien deze onderstelling juist is dan kan hierbij aan verwonding 
in den gewonen zin niet gedacht worden. Wel vormt zich bij het 
afvallen van de bloembekérs rondom de basis der jonge vrucht een 
ringwond, maar dit is een normaal proces, dat in een scheidingslaag 
geschiedt en spoedig gevolgd wordt door volkomen genezing. Bij 
perzik, pruim, abrikoos, kers, gebeurt bovendien hetzelfde zonder 
dat in het vruchtvleesch van gomkanalen iets te bemerken is. Ook 
de eigenaardig gebouwde overgangslaag tusschen den houtigen vrucht- 
steel en den steen, langs welke de rijpe vrucht loslaat bij het 
afvallen, doet wel aan een verscheurd weefsel denken, maar er 
ontstaat juist daar ter plaatse geen gom, en die laag is eveneens 
aanwezig bij de andere steenvruchten zonder gomkanalen. 
Zoolang niet iets andei-s is bewezen, moet naar mijne meening worden 
aangenomen, dat daar waar in de zeefbundels der vrucld. cjtoljse 
tot stand komt, dezelfde ontwikkelingsfaktor werkzaam is, als die 
waardoor de pathologische gomkanalen in het cambium der takken 
worden te voorschijn geroepen. Dit voei-t tot de gevolgtrekking, dat 
tot het faktorenstelsel der vruchtontwikkeling de wondprikkel be- 
hoort, hoezeer van uiterlijke verwondingen daarbij niets is waar te 
nemen. Bedenkt men dat de zeefbundels opgebouwd zijn uit 
cellen met uiterst dunne en, wat de zeefvaten betreft ook zeer zachte 
wanden, dan laat het zich wel eenigszins begrijpen, dat zij bij sterke 
weefselspanning in het omringende parenchjm, aan een uittrekking en 
sarnendrukking kunnen zijn blootgesteld, die tot een mechanische 
verscheuring en tot nekrobiose aanleiding geven, waarbij dan de 
haard en de prooi van den wondprikkel samenvallen met die 
zeefbundels zelve. Deze opvatting is in overeenstemming met de 
b De hier en daar in de literatuur voorkomende opvatting dat de Amygdaleen- 
goin uit bakteriënslijin zou bestaan is volkomen onjuist. Dat parasitische bakteriën 
in sommige gevallen oorzaak van een wondprikkel kunnen worden, die tot gum- 
mosis aanleiding geeft, zooals soms wordt opgegeven, acht ik niet onmogelijk, 
ofschoon ik zelf tot nu toe daarbij alleen borende rupsen en Fungi werkzaam 
vond. 
