595 
I Op. 
V RT fda\ 
2jr^ ~ 
D"- A ' ydvj 
d,p 
— + 4jt^ 
dv 
RT 
(I + cosq) 
'T 
fi/y 
tn het kritisch punt zelf wordt dus 
^Op. 
y 
V 
ip 
der 
ip 
( 17 ) 
( 18 )^) 
iVf ^ (1 -[-cos ff) 
De meerdere juistlieid der tbrm. (17) in vergelijking met (16) 
wordt bevestigd door de metingen van een onzer (Z.). Volgens die 
metingen die overigens op een vloeistofmengsel betrekking hebben, 
verandert de omgekeerde waarde van een grootheid die met de 
opalescentie evenredig is, lineair met het temperatnnrverschil T — y, 
doch wordt bij extrapolatie niet nul voor T= y, maar voor 
T — y = — 0,°0012. Is dus voor deze waarde van T — y de noemer 
van (17) gelijk nul, dan kan men daaruit, gebruik makende van 
de vergelijking van n. Waals, een schatting voor s/x vinden. De 
berekening geeft : 
— 0,0022 of f = 1,2.10-' cm. 
De grootheid 
spheer. Immers 
f- is een maat voor de grootte \aii de werkings- 
dxdydz 
(p afstand tot den oorsprong), terwijl in het kritisch pmd 
+ 00 
JJJf dw dydz—\. 
Was ƒ bijv. constant binnen een bol met straal dan zou dus 
- FT zijn, en bovenstaande schatting geven 
5 
R 2,7 . 10 —' cm. 
Groningen, Sept. 1914. 
1) Volgens (leze formule gaat de evenredigheid van het opalescentielicht met 
die bij hooger temperaturen geldt, in de onmiddellijke nabijheid van het 
kritisch punt geleidelijk over in die met )-2. Dit schijnbare „witter worden” van 
de opalescentie verwarre men niet met de reeds veel verder van het kritisch punt 
optredende werkelijk kleursverandering, die men steeds waarneemt. De laatste is 
namelijk alleen een gevolg van de wijze van waarneming zooals duidelijk uit de 
metingen van een onzer (zie Zernike’s dissertatie) gebleken is. 
89 ^^ 
