608 
Wij hebben nn een innig mengsel van PbO PbS in een geëva- 
cueerde, toegesmolten buis gedurende eenige uren op 600 a 700° verhit. 
Het reactieprodnct bleek zeer duidelijk sulfaathoudend. Quantitatief 
werd het sulfaat bepaald, door een afgewogen hoeveelheid reactie- 
product met soda-oplossing te koken, en daarna CO^ in te leiden. 
Het aanwezige PbSO^ wordt dan omgezet in PbCOj. Na filtreeren en 
aanznren van het filtraat werd daarin het sulfaat als BaSO< neerge- 
slagen. Tevens werd ter controle een blanco-analjse van het niet- 
verhitte mengsel gemaakt, dat even lang als de monsters reactiemassa 
met soda gekookt werd. 
Mengsel van 4 mol. PbO op 1 mol. PbS. Temperatuur 670 — 680°. 
Verhittingsduur ; 0 1\/^ 3 6 uur. 
Gr. BaSO, per gr. mengsel: 0,0498 0.0758 0,1000 0,1121 
Door de verhitting op 680° 
meer gevormd sulfaat 
in gr. BaSO^ per gr. mengsel : — 0,0260 0,0502 0.0623 
Was het mengsel volledig in basisch sulfaat omgezet volgens de 
vergelijking 5 PbO + PbS = PbO PbSO, + 4 Pb, dan zou uit 1 gr. 
mengsel 154 mgr. BaSO^ verkregen moeten zijn. Er is dus een groot 
deel van het PbO + PbS omgezet '). 
De drukkingen, welke Schenck en Rassbach aan een mengsel van 
Pb PbO + PbS waarnamen, hebben dus waarschijnlijk geen 
betrekking op een evenwicht van deze 3 phasen met SO^ inaar op 
een ander evenwicht. 
Door vergelijking van hunne waarnemingen met onze metingen 
blijkt, dat dit bij verhitting tot temperaturen beneden 800° is het 
evenwicht : Pb 4- PbO . PbS 04 + (PbO)^ PbS 04 en bij verhitting boven 
800° en afkoeling het evenwicht: Pb -f- PbS -f- PbS . PbS 04 . 
Ook beneden 800° stelt zich echter dit laatste evenwicht in, dat bij 
voldoende overmaat PbS het meest stabiele is, hetgeen blijkt uit de 
volgende proef: 
Een mengsel van 4 mol. PbS op 1 mol. PbS werd in een drukbuis 
verhit. Bij 660° begon de gasontwikkeling. Na evacuatie werd bij 
750° de volgende verandering in druk waargenomen: 
b Opvallend hoog is de uitkomst van het sulfaatgehalte bij de bianco-proef, 
ofschoon toch zoowel het gebruikte PbO als het PbS sulfaatvrij waren. Klaar- 
blijkelijk heeft dus de omzetting van PbS -|- PbO in sulfaat ook reeds bij kookhitte 
in de waterige oplossing plaats, waaruit volgt, dat ook bij gewone temperatuur 
PbS en PbO niet stabiel zijn naast elkaar. 
