688 
zon een nader onderzoek moeten nitinaken, of bij alle dit homogene 
dubbelplooipnnt in het bedekte gebied ligt; voor het systeem hexaan- 
water heb ik dit in mijne geciteerde verhandeling aangetoond. Merk- 
waardig is nu, dat in het systeem aether-water het homogene dubbel- 
plooipnnt in de onmiddellijke nabijheid van de aetheras optreedt ot 
misschien bniten de tiguur zou liggen, zoodat het kritisch eindpunt 
in tegenstelling met de bovenbesproken systemen tusschen de 
kritische punten der componenten gelegen is. In dit systeem doet 
zich de genoemde merkwaardigheid niet voor. Voorloopig moet ik 
dus concludeeren, dat de systemen, Avelke kritische eindpunten ver- 
toonen, welke lager liggen dan de kritische temperaturen van beide 
componenten driephasendrukkingen bezitten, die bij hooge tempera- 
turen grooter zijn dan de som der dampspanningen der zuivere 
siotfen, terwijl het tegengestelde het geval is bij systemen, waarbij het 
kritische eindpunt tusschen de kritische temperaturen der componenten 
ligt. Misschien kan deze conclusie meewerken tot eene verklaring 
van dit merkwaardige verschijnsel. 
25 Juni 1914. Anorg. Chern. Laboratorium der 
Universiteit Amsterdam . 
Scheikunde. — De Heer van der Waals biedt eene rnededeeling 
aan van den Heer F. E. C. Schepper: „Over qasevenioickten 
en toetsing van de formule van Prof. van der Waals Jr.” I. 
(Mede aangeboden door den Heer Holleman). 
1. Inleiding. 
Het mag bekend verondersteld worden, dat de ligging van het 
evenwicht van eene gasreactie bij eene bepaalde temperatuur berekend 
kan worden, indien men bij die temperatuur de reactie-energie en 
de verandering in concentratievrije entropie bij moleculaire omzetting 
volgens de chemische reactievergelijking kent. Beide grootheden zijn 
algebraïsche sommen van de energiën en entropiën van de reageerende 
gassen afzonderlijk, waarin de termen, die betrekking hebben op 
stoffen van verschillend lid der reactievergelijking tegengesteld teeken 
hebben. Energie en concentratievrije entropie van een gas zijn zuivere 
temperatuurfuncties ; in de uitdrukking voor de ,,evenwichtsconstante” 
als functie van de temperatuur komen derhalve als constanten de 
transforrnatie-energie en de verandering in concentratievrije entropie 
bij één bepaalde temperatuur en de temperatiiurcoëfficienten van 
beide voor. De transforrnatie-energie van een groot aantal reacties is 
