689 
direct aan de (ahellen van Berthelot en Thomsen te ontleenen ; de 
lemperatnnrcoët'ticienten staan in eenvoudig verband met de soortelijke 
warmten en daarvoor vindt men in de liileratnnr een aantal ge- 
gevens; (ie transformatie-entropie wordt echter gewoonlijk niet direct 
bepaald, maar nit de chemische evenwichten met behulp van boven- 
bedoelde uitdrukking bei’ekend. 
Stelt men zich ten doel chemische e\'enwichten te berekenen uit 
calorische gegevens, dan zal men derhalve in plaats van de genoemde 
berekeihngswijze van de transformatie-entropie öf directe bepalingen 
moeten uitvoeren bf eene andere berekeningswijze moeten toepassen, 
Wciarbij uitslnitend van grootheden van de gassen afzonderlijk ge- 
bruik gemaakt wordt. Tot dii-ecte metingen zon men de bepaling 
van electromotorische krachten van gasketens kunnen rekenen ; de 
teniperalunrcoëfticieut van de electromotorische kracht is immers een 
maat voor de transformatie-entropie. Maar voor een groot aantal 
reacties bijv. voor ^dissociaties in gelijksoortige moleculen of atomen 
is deze methode niet toe te passen. 
Het berekenen van chemische evenv^ichten zal dus eerst dan 
gelukken, indien ons eene methode ten dienste staat om de entropiën 
van de gassen afzonderlijk of de algebraïsche som van de entro[)iën 
van een gasevenwicht nit de stofconstanten te berekenen. 
Nn is de thermodynamische entropie van een gas eene grootheid, 
die door liaar detinitie op een constante na bepaald is en het is dus 
duidelijk, dat bovengenoemde berekeningen van de entropie van de 
gassen afzonderlijk alleen zin hebben bij eene andere entropie-delinitie. 
Definieert men de entropie als eeii functie van de waarschijnlijkheid 
van den toestand, dan is het mogelijk voor deze entropie eene be- 
paalde waarde te vinden ; maar deze waarde zal bij verschillende 
beteekenis van de ,,waarschijidijkheid” varieeren. Zoo vertoonen de 
uitdrukkingen, welke door Keesom Tetrode '^) en S.-vckur ®) voor de 
entropie van gassen worden afgeleid, verschillen, welke het gevolg 
zijn \an verschillende waarschijnlijkheidsdefinities. Deze verschillen 
treden alleen op in het constante deel ; indien deze verschillen bij 
het opmaken van de algebraïsche som der entropiën tegen elkaai- 
wegvielen, zou eene toetsing aan de evenwiclitsbepalingen geen be- 
slissing kunnen geven aangaande de bruikbaarheid der entropie- 
waarden. Maakt men echter de algebraïsche som der entro[»iën 
volgens Sackur en Tetrooe op, dan blijkt dat deze verschillen ook 
in de algebraïsche sommen blijven bestaan en uit ex})erimenteele 
Keesom. Deze Verslagen 22. 98, 701, 1215 (1913/14). 
'•‘j Tethode Ann. de Phys. (4) 38. 434. 39. 255, (1912). 
S) Sackur. Aim. d. Phys, (4) 36. 958, (1911) ; 40. 67, 87, (1913). 
Verslagen der Afdeelmg Natuurk. Dl. XXIII. Ab 1914/15. 
