754 
Scheikunde, — De Heer Ernst Cohen doef, mede namens den 
Heer W. D. Helderman een mededeeling over: „De AH o- 
tropie van Lood /”. 
1. Aanduidingen over het optreden van allotrope vormen bij het 
lood vindt men niet slechts in de oudere zuiver chemische literatimr. 
Reeds veertien jaren geleden is er door Ernst Cohen bij gelegenheid 
zijner studies over het tin op gewezen, dat men in de Symposiaka 
(VI, 8) van Plutarchus (50 — 120 n. Chr.) eene passage aantreft die 
er op wijst, dat lood bij lage temperatuur spontaan kan uiteenvallen. 
Die passage luidt: „Neen, niet behoefte aan voedsel is het, die door de koude 
wordt veroorzaakt, maar in het lichaam gebeurt iets dergelijks, als wel eens in 
strenge winters met metalen geschiedt. Men ziet daar, dat afkoeling niet alleen 
doet stollen, maar ook doet smelten, want in strenge winters smelten wel eens 
axóvai poP-t/Woi’ (stukken lood) en dus moet men tot iets dergelijks besluiten 
bij het proces, dat in de ingewanden plaats heeft....” 
Maar ook Theophrastus (390 — 286 v.[Chr.) vermeldt reeds zulke verschijnsels 
in zijn boek jreQi JtVQÓg^}, waar hij zegt: „natxiTeQov yccQ (paai xal 
{lóhdffov raxrivai iv rm Tldvrio jruyov xal xei(i(vvoq dvrog veavixov, 
'pa?.xdv (fè Qaykivoi’ (men vertelt, dat tin en lood soms in den Pontos smolten, 
wanneer het zeer koud was in een strengen winter en dat koper uiteenviel.) 
2. Sainte-Claire Deville “j heeft gevonden, dat de dichtheid van 
lood een fiiuktie is van zijn thermische voorgeschiedenis. Hij geeft de 
volgende cijfers voor de dichtheid, betrokken op water van 4° (Temp. ?) 
Na snelle afkoeling van gesmolten lood: 'Jl.363. 
„ langzame ,, ,, ,, „ 11.254. 
Bij een tweede proef: 
Elektrolytisch lood 11.542. 
Na smelting en snelle afkoeling i 1.225. 
Omtrent het cijfer 11.542 merkt hij op: 
„Mais telle est la rapidité avec laquelle se carbonate a 1’air ce plomb extréme- 
ment divisé, qu’il a fallu Ie transformer en sulfate pour en déduire ensuite Ie 
poids de la matière employée. Cette complication introduit elle quelque incertitude 
sur Ie premier nombre, ou ne doit on pas plutöt 1’admettre comme représentant 
la densité de ce plomb parfaitement cristallisé?” 
3. Zonder twijfel moeten zoowel deze cijfers als de vele andere, 
die men in de oudere literatuur voor de dichtheid van het lood 
1) Verslagen 29 Dec. 1900, pag, 435; Zeitschr. f. physik. Chemie 36 , 513 (1901). 
2) Plutarchi Cbaeronensis varia scripta quae moralia vulgo vocantur. Lipsiae, 
ex officina Gar. Tauchnitii 1820. Tomus IV, 339. 
®) Verg. Verslagen 22, 627 (1914). 
P C. R. 40, 769 (1855). 
