*758 
worden geler, dat men den pyknometei’ vóór de 
bepaling van zijn gewicht (leeg) even in water dom- 
pelt en hem daarna met een droegen doek afveegt. 
Verzuimt men dit, dan treedt een kleine afwijking 
op, daar hot glaso[)perv]ak dan in anderen toestand 
verkeert dan bij de latere wegingen, die geschieden 
nadat de pyknometer in een water-thermostaat heeft 
gestaan. 
Alle bepalingen werden, ter kontrole, in duplo 
nitgevoerd, waarbij steeds van twee pyknoraeters 
(C en D) werd gebruik gemaakt (inhond + 25 cc). 
^ 'J6. Onze onderzoekingen over bismnth, kadmium 
' enz. hadden ons geleerd, dat men aan het pykno- 
metrisch onderzoek bijzondere zorg moet besteden. De volumever- 
anderingen, die tien overgang van de eene modifikatie in de andere 
begeleiden, zijn, wel is waar, oj> zich zelf niet onbelangrijk, maar 
tengevolge van het gelijktijdig optreden van verschillende vormen 
kunnen gedeeltelijk kompensaties dier volumeveranderingen intreden. 
De overblijvende veranderingen kunnen dan slechts door zeer nauw- 
•keurige bepalingen tier tlichtheid worden gekonstateerd. Dat ook bij 
het lootl zulke voorzorgsmaatregelen noodig zijn, zal aanstonds blijken. 
Het is wel aan die kompensaties toe te schrijven, dat deze ver- 
schijnsels tot dusverre aan de aandacht der verschillende auteurs 
zijn ontsnapt. 
17. Als vulvloeistof werd toluol gebruikt: 
25° 
Het spec. gew. d werd gevonden: 
Met pyknometer C : 0.86013 
„ „ D: 0.86013 
De hoeveelheid lood, die voor elke bepaling dienst deed, bedroeg 
40 a 60 gram. De thermometers, die bij dit onderzoek wer-den 
gebruikt (bi 0°.05 verdeeld), waren geijkt met een standaard der 
Phys. Techn. Reichsanstalt te Charlottenburg-Berlin. De wegingen 
werden uitgevoerd op een balans met kijkeraflezing van Bunge te 
Hamburg. De gewichten waren geijkt volgens de methode van Th. 
W. Richards ^). 
18. Allereerst werd nu (bij 25°. 0) het spec. gew. van het lood- 
blokje bepaald, dat voor de verdere proeven zou worden gebruikt. 
]S!a het smelten was dit lood in water ,,abgeschreckt”. Het 
werd tot gruis gevijld; eventueel aanwezige sporen ijzer (van de 
b Zuilbchi. f. physik. Chemie 33, G05 (1900). 
