793 
werd aldaar een aan vang gemaakt rnet eene reeks onderzoekingen 
over de calorhnetrie bij zeer lage tem[)eraturen. Op het belang van 
deze onderzoekingeti was in ’t bijzonder de aandacdit gevestigd dooi- 
de metingen van Diwar beli-etfende de gemiddelde specifieke warmte 
van verschillende stoffen tnsschen de temperatniir van vloeibare lacht 
en het kookpunt van waterstof^). Voortzetting van zijne proeven in 
het bovengenoemde nog lagere temperatunrgebied scheen zeer ge- 
wenschV'). Als bij Dkwak werd de reeks van onderzoekingen in 
deze i'icditing ingezet door bepalingen over de verdampingswarmte 
van waterstof. Wat de eei’Ste nitkomsten daarvan betreft kon op 
het Natuur- en Geneeskundig Congres te Groningen (1911) reeds 
een bericht svorden gegeven ■’). Een onderzoek betreffende de specifieke 
warmte van lood, waarna andere metalen zonden volgen, bij waterstof- 
temperatnren, van belang ook met het oog op de theorie van Einstein 
en eveneens met lietrekkingb tot het theorema van Nernst, werd 
toen aangekondigd. 
Inmiddels is in het laboratorium van Nernst door hem zelf en 
door zijne medewerkers '') eene hoogst belangrijke reeks van onder- 
zoekingen betreffende de specifieke warmte veiricht. In het bijzonder 
zijn die betreffende vaste stoffen bij lage temperaturen, die reeds 
tot bij teinperatnien vaii vloeibare lucht kokende onder verminderden 
druk waren verricht, tot de températuren, die met vloeibare waterstof 
verkregen kannen worden, vciortgezet. Anderzijds zijn door Kamerijngh 
Onnes en Holst") reeds \oorloopige metingen van de s.w. van kwik 
bij helinm-temperatnnr gedaan. Hij de genoemde onderzoekingen 
zijn reeds een groot aantal zeer waardevolle gegevens verkiegen, die 
in het bijzonder reeds gediend hebben tol toetsing van de theorieën 
1) J. Dewar, Proc. Roy. Inst. March 25, 1904, Pioc. Roy. Soc. A 76 (1905) 
p. 325, later uitvoeriger tussclien het kookpunt van en dat van Ho : Proc. Roy. 
Soc. A. 89. (1913) p. 158. 
2) Hierop werd gewezen bij gelegenlieid van het Ie Intern. Koudecongres te 
Parijs 1908. H. Kamerlingh Onnes La liquéfaction etc. Note I. Sur les expériences 
a faire aux températures trés basscs. Leiden Gomin. Suppl. N'k 21a p. 29. 
3, W. H. Keesom. De verdampingswarmte van waterstof. Handel. 13de Ned. 
Nat. en Geneesk. Congres, April 1911, p. 181. Opgenomen als Leiden Gomm. 
N'. 137e. 
■*) Verg. ook Kamerlingh Onnes. Berichten 11 Int. Koudecongres Weenen 1910 
(Gomm. Leiden Suppl. N'k 215 p. 42). 
5) Voor de lileratuur zij verwezen naar Leiden. Gomm. Suppl. NA 23 „Die 
Zustandsgleichung” Math. Fmcycl. V. 10 Noot 838. Daarna A. Eucken en F. Sghwers. 
Verh. d. D phys. Ges. 15 (1913) p. 578, W. Nernst en F. Schwers. Berlin 
Akad. Sitz. Ber. 1914 p. 355. R. Ewald Ann d. Phys. (4) 44 (1914) p. 1213. 
A H. Kamerlingh Onnes en G. Holst. Meded NA 142c (Sepl. ’14). 
52* 
