813 
Petrographie. — De Heer Molengraafi' biedt eene mededeeling 
aan van den Heer H, A. Brouwb^r : „Pneumatolytisc/ie lioorn- 
rotsen uit de Bovenlanden van Siak.” 
(Mede aangeboden door den Heer K. Martin). 
De in een vroegere mededeeling ') beschreven contact verschijnselen 
aan de zuid westzijde van het granietgebied der Rokan-streken zijn 
gekenmerkt door het optreden van laagvormige granietapophjsen en 
veldspaatrijke schisteuze hoornrotsen in de nabijheid der granieten. 
Uit een voorloopig onderzoek der hoornrotsen dicht bij het contact 
met granieten uit de Boveidanden van Siak blijkt dat deze een 
geheel ander karakter vertoonen ; de schisteuze strukluur is dikwijls 
geheel verdwenen, terwijl veldspatisatie als karakteristiek contact- 
verschijnsel ontbreekt. Toermalijn komt hiei' dikwijls in zoo groote 
hoeveelheid aan het contact der granieten voor, dat de gesteenten 
voor het grootste deel uit dit mineraal zijn opgebouwd. De steil- 
staande, min of meer schisteuze kleisteeuen, met overgangen naar 
zanderige gesteenten, kwaïtsieten en hoornrotsen van den Goenoeng 
Soeligi, op de grens der Bovenlanden van Siak en de onderafdeeling 
Boven-Kampar van het Gouvernement Sumatra’s Westkust, worden 
naar het Noordoosten voor een groot deel door aangespoeld terrein 
bedekt. In de waterloopen van de op den Gs Soeligi ontspringende 
S'^i Lau en S®‘ Rambei zijn dergelijke gesteenten echter herhaaldelijk 
ontbloot. Kwartsgangen zijn in deze gesteenten talrijk. Dicht bij den 
top van den G" Soeligi wei'den N.W. en N.N.W. strekkingen met 
noordoostelijke hellingen van 65^ en 70° gemeten, aan de noordoost- 
b H. A. Brouwer. Over het granietgebied der Rokan-streken (Midden Suniatra) 
en over contactverscbijnselen in de omringende scliisten. Versl. Kon. Akad. v. 
Wetenscli. Amsterdam, Jimi 1914. Aan het daarin medegedeelde kan worden toe- 
gevoegd, dat tijdens een tocht bij laag waler langs de Rokan Kiri ook aan den 
rechter Rokanoever aan het zuidwestcontact der granieten dergelijke verschijnselen 
werden waargenomen als van de Pakis zijn beschreven. De eerste granieten 
vormen een geïsoleerd, uit het water omhoogstekend rotsje bij den rechteroever, 
terwijl ongeveer 15 M. stroomaf de contactmetamorphe schisten, met talrijke graniet- 
apophysen evenwijdig aan de laagrichting, aan den rechteroeverwand zijn ontbloot. 
Apophysen van enkele cM. tot minstens 1 M. dikte werden waargenomen ; de hel- 
ling is weer naar het granietgebied toe (o.a. werd Str. N. 20 W. H. N.0. 70° gemeten). 
Evenals bij Pakis is de graniet der apophysen doorgaans zeer rijk aan biotiet en 
vertoont paralleltextuur ; op geringe n afstand der apophysenzone treden ook hier 
leucocrate granieten met paralleltextuur op, terwijl banken van grof- en fijnkorrelige 
gesteenten soms met elkander afwisselen. De dikte dezer banken wisselt van enkele 
cM. tot verscheidene dM., ze hebben ongeveer dezelfde strekking en helling als de 
hoornrotsen en granietapophysen (b.v. Str. N. 30 W. H. N.0. 55°). 
