819 
gelijksooi'tige gesteenten als die der door ons tot nn toe alleen dicdit 
bij bet contact bestudeerde kwartsbiotietzone. Ze bevatten dikwijls 
groenen ampbibool behalve de hoofdbestanddeelen kwarts en biotiet ; 
verder toermalijn, titaniet, ilnieniet, calciet en pyriet. 
Ook van gesteenten, die met de kwartstoermalijnzone overeenkomen, 
werden talrijke rolstokken in de S ‘ Lan en S''i Pinggir aangetrotïen, 
bewijzend, dat deze gesteenten ook elders en met een aanzienlijker 
dikte voorkomen. Van deze laatste gesteenten werden er enkele met 
smalle kwartsgangen mikrosko[)iscli onderzocht. 
De kwnrtsgamjen bevatten dikwijls, voornamelijk in de randzone, 
toermalijn en zijn soms rijk aan mnscoviet. In de randzone zijn soms 
grootere toermalijnkristallen (lot verscheidene niM. lang) min of meer 
loodrecht op de begrenzing afgezet. Deze toermalijnkristallen vertoo- 
nen doorgaans, evenals de toermalijn der granieten, een zonairen bouw 
in tegenstelling met den doorgaans homogeen brnin geklem-den toer- 
malijn der begrenzende gesteenten. Blanwachtige en bruine variëteiten 
knnnen beide als randzone optreden, doch ook lierhaalde afwisseling 
van verschillend gekleurde zones komt voor. Vooral aan het contact 
eener muskovietrijke gang was diddelijk waar te nemen hoe een 
lange toermalijnzuil, aan de randzone ondei-broken, zich op eenigen 
afstand in het tijnkoi-reüge kwarts-toermalijnmengsel van het begren- 
zende gesteente voortzetle, hetgeen wijst op een ten deele gelijktijdige 
kristallisatie van gang en begrenzend gesteente. 
Evenals die van het granietgebied der Rokan-strekeii, vertoonen 
de boven beschreven eontactverschijnselen een pneumatolytisch 
karakter. De verschijnselen in het eerstgenoemde gebied wijzen 
op druk- en temperatuurverhoudingen en een gehalte aan minerali- 
satoren, waarbij granietapophysen volgens de laagrichting in de 
omringende gesteenten konden worden gevormd en deze gesteenten 
met mineralisatoren konden worden geïmbibeerd. Het ontbreken 
der veldspatisatie in de contactgesteenten der bovenlanden van Siak 
kan worden ver'klaard door kristallisatie bij lagere temj)eratuur en 
druk en een geringer gehalte aan mineralisatoren (speciaal de alkaliën), 
welke in voldoende hoeveelheid aanwezig waren, om het magma 
als graniet te doen kristalliseeren, doch idet in voldoende hoeveelheid 
om veldspatisatie in de aangrenzende gesteenten te doen ontstaan. 
De groote op|)ervlakte van het granietgebied der Rokanstreken en 
het verspreide voorkomen van kleine granietontblootingen in de 
Bovenlanden van Siak geeft hiermee in overeenstemming aan, dat 
in het eerstgenoemde geltied de graniet en zijn contactgesteenten 
lot op een dieper niveau door erosie zijn ontbloot. 
