821 
èii de vorm dei’ functie = /’(?;), èn de vorm der temperatimrs- 
fnnctie h=f{T) er op wijzen, dat de verandering van wel lioofd- 
zakelijk, waarscliijnlijk zelfs uitsliiilend, aan een iverkel/jke volnme- 
verandei'irig der moleculen beantwoordt, en dat een schijnbare ver- 
andering tengevolge van het gedeeltelijk samenvallen der z.g. afstands- 
sferen moet worden bnitengesloten. (Zie o.a. IV, p. 1315 ad 3“). 
Dat een dergelijke schijn verandering allen grond verliest, tenge- 
volge van het niet bestaan der betrekkijig /; = 4ao is door mij in 
een later Artikel (Deze Verslagen van 31 Jnli 1914j op naar ik 
meen afdoende wijze aangetoond. Wij vonden daar nl. (zie p. 451 — 
452), dat tengevolge \an den in\ loed der (oneindig geringe^ schijn- 
associatie bij v = cc de grootheid /> met de /ind'g' grootheid R : C 
moet worden verminderd. (6’=de ,,konslante” der schijnassociatie). 
Overwegingen van anderen aard maakten het waarschijnlijk, dat /> 
wel in alle gevallen met het werkelijke molecnlairvoinmc ni, hoogstens 
vermeerderd met een zekere invloedssfeer, moet worden geidenti- 
ficeerd . 
2 . Wij hebben i-eeds gezien dat de gevonden temperatuurbetrek- 
king volkomen overeenstemt met die, gegeven door een formule, 
reeds veel vroeger door van der Waat.s voor de veranderlijkheid 
van /; opgesteld, nl. 
+ A{b-b,)\{b bJ = /RT (3)’ 
waarin A de (rttimtelijke) konstante der qnasi'elastische atoomkrach- 
ten \' 00 rstelt, welke atoomkrachten evenredig werden gesteld aan 
de volmimvergrooting b — De grootheid ƒ is een coëfticieiit, welke 
met het aantal vrijheidsgraden in verband staat. 
Echter bleek de formule (3), na substitutie van p door 
RT : {v — b), en eliminatie van A en T, niet aan de door ons ge- 
vonden betrekking b = f{v) te voldoen. (Zie vooral II, p. 890, in 
verband met II, p. 893 en III, p. 1093, alwaar de waarschijnlijke 
vorm voor die betrekking werd aangegeven). Zien wij even wel af van 
de nadere beschouwing van het extramoleculaire stuk (/>-j""A’^)('^ '^o)> 
en beschouwen wij voorloopig alleen het iutrainoleculaire gedeelte 
A [b — (>„)k dan kunnen wij, in verband met do een of ander plau- 
sibele onderstelling aangaande ..4, eens nagaan welke gevolgtrekkin- 
gen daaruit aangaande de absolute grootte der moleculeu zouden 
af te leiden zijn, en of de gevonden afmetingen ovei'eenstemrnen met 
de nit andere gegevens afgeleide moleculaire dimensies. 
De eenvoudigste onderstelling aangaande A is wel, dat de qnasi- 
elastische atoomkrachten tot stand komen onder den invloed van 
